Series: Axios Lesson 111

Axios Mocking — Testlarda Axios request'larini mock qilish

Unit va integratsiya testlarida Axios so'rovlarini axios-mock-adapter va MSW yordamida mock qilish, soxta javoblar (mock responses) va server xatolarini sinash.

111-dars

Axios Mocking — Testlarda Axios request'larini mock qilish

Frontend ilovalarini ishlab chiqish jarayonida ularning to'g'ri va xatosiz ishlashini kafolatlash uchun Unit va Integratsiya testlari (Unit & Integration Tests) yozish muhim o'rin tutadi. Biroq testlar bajarilayotganda haqiqiy backend serveriga real tarmoq so'rovlarini yuborish jiddiy muammolarni keltirib chiqaradi:

  1. Sekin ishlash: Haqiqiy tarmoq so'rovlari vaqt oladi va yuzlab testlarning bajarilishini daqiqalarga cho'zadi.
  2. Tashqi muhitga bog'liqlik: Internet aloqasi uzilishi yoki test serveridagi nosozliklar sababli kodingiz to'g'ri bo'lsa ham testlar yiqilishi mumkin (Flaky tests).
  3. Ma'lumotlar buzilishi (Side-effects): Test paytida yuborilgan POST/DELETE so'rovlari haqiqiy ma'lumotlar bazasiga o'zgarish kiritishi mumkin.

Shu sababli, test muhitida barcha Axios so'rovlarini soxtalashtirish (Mocking) standarti qo'llaniladi. Buning uchun eng qulay va ommabop yechim — bu axios-mock-adapter kutubxonasidir.


1. axios-mock-adapter Nima Qiladi?

axios-mock-adapter Axios instansiyasining ichki adapter mexanizmini o'rab oladi. So'rov yuborilganda, u haqiqiy brauzer XMLHttpRequest yoki fetch mexanizmiga yetib bormasdan oldin intercept qilinadi va oldindan belgilangan soxta (mock) ma'lumot qaytariladi.

flowchart LR
    subgraph Test Muhiti
        A["TodosService.getTodos()"] --> B["apiClient (Axios Instance)"]
        B --> C["MockAdapter Interceptor"]
        C -- "Mos endpoint topildi" --> D["Mock Response (200 OK, mockData)"]
        D --> A
    end
    C -. "Tarmoqqa CHIQMAYDI" .-> E["Haqiqiy Backend Server ❌"]

2. Amaliyot: TypeScript + Vitest / Jest Yordamida Test Yozish

Keling, real loyihadagi servis va uning unit testlarini yozish jarayonini ko'rib chiqamiz.

A. Test qilinadigan servis kodi (todos.service.ts)

// src/features/todos/api/todos.service.ts
import { apiClient } from '../../../shared/api/client';

export interface Todo {
  id: number;
  title: string;
  completed: boolean;
}

export interface CreateTodoDto {
  title: string;
}

export const TodosService = {
  // Barcha vazifalarni olish
  getTodos: async (): Promise<Todo[]> => {
    const response = await apiClient.get<Todo[]>('/todos');
    return response.data;
  },

  // Yangi vazifa qo'shish
  createTodo: async (dto: CreateTodoDto): Promise<Todo> => {
    const response = await apiClient.post<Todo>('/todos', dto);
    return response.data;
  },

  // Vazifani o'chirish
  deleteTodo: async (id: number): Promise<void> => {
    await apiClient.delete(`/todos/${id}`);
  },
};

B. Unit Test Fayli (todos.service.test.ts)

// src/features/todos/api/todos.service.test.ts
import { describe, it, expect, beforeEach, afterEach } from 'vitest';
import MockAdapter from 'axios-mock-adapter';
import { apiClient } from '../../../shared/api/client';
import { TodosService, Todo } from './todos.service';

// 1. MockAdapter'ni loyihadagi apiClient instansiyasiga bog'laymiz
let mock: MockAdapter;

describe('TodosService Unit Tests', () => {
  beforeEach(() => {
    // Har bir testdan oldin yangi mock instansiyasi yaratamiz
    mock = new MockAdapter(apiClient);
  });

  afterEach(() => {
    // Har bir testdan keyin moslashuvlarni tozalaymiz
    mock.reset();
  });

  it('getTodos muvaffaqiyatli chaqirilganda vazifalar ro\'yxatini qaytarishi kerak', async () => {
    // 2. Soxta ma'lumot (Mock response) tayyorlaymiz
    const mockTodos: Todo[] = [
      { id: 1, title: 'Axios o\'rganish', completed: true },
      { id: 2, title: 'Unit test yozish', completed: false },
    ];

    // GET /todos so'roviga 200 status va mockTodos qaytarishni ulaymiz
    mock.onGet('/todos').reply(200, mockTodos);

    // 3. Servisni chaqiramiz
    const result = await TodosService.getTodos();

    // 4. Assertions (Tekshiruvlar)
    expect(result).toEqual(mockTodos);
    expect(result).toHaveLength(2);
    expect(result[0].title).toBe('Axios o\'rganish');
  });

  it('createTodo to\'g\'ri payload bilan yangi todo yaratishi kerak', async () => {
    const newTodoPayload = { title: 'Yangi vazifa' };
    const mockCreatedTodo: Todo = { id: 3, title: 'Yangi vazifa', completed: false };

    // POST /todos so'roviga mos javob beramiz
    mock.onPost('/todos', newTodoPayload).reply(201, mockCreatedTodo);

    const result = await TodosService.createTodo(newTodoPayload);

    expect(result).toEqual(mockCreatedTodo);
    expect(result.id).toBe(3);
  });

  it('Server 500 xatolik berganda servis xatolik otishi kerak', async () => {
    // 500 status xatosini simulyatsiya qilamiz
    mock.onGet('/todos').reply(500, { message: 'Internal Server Error' });

    // Funksiya xato qaytarishini kutamiz
    await expect(TodosService.getTodos()).rejects.toThrow();
  });

  it('Tarmoq xatosi (Network Error) yuz berganda to\'g\'ri boshqarishi kerak', async () => {
    // Internet uzilishini simulyatsiya qilish
    mock.onGet('/todos').networkError();

    await expect(TodosService.getTodos()).rejects.toThrow();
  });
});

[!TIP] mock.reset() har bir test yakunlangach oldingi testda ro'yxatdan o'tgan qoidalarni o'chirib tashlaydi. Agar testlar yakunlangach Axios instansiyasini asl holiga qaytarmoqchi bo'lsangiz, mock.restore() chaqiriladi.


3. Murakkab Mocking Holatlari

axios-mock-adapter faqat oddiy URL va status bilan cheklanmaydi, balki ko'plab maxsus vaziyatlarni ham simulyatsiya qila oladi:

1. Dinamik Javoblar (Dynamic Reply)

Kelayotgan parametrlar asosida dinamik javob qaytarish:

mock.onGet(/\/todos\/\d+/).reply((config) => {
  // URL'dan ID'ni ajratib olish: /todos/42 -> 42
  const id = Number(config.url?.split('/').pop());
  return [200, { id, title: `Vazifa #${id}`, completed: false }];
});

2. Faqat Bir Martalik Javob (replyOnce)

Masalan, birinchi so'rovda 500 xato berib, retry mexanizmi orqali ikkinchi so'rovda 200 muvaffaqiyatli javob qaytarishini tekshirish uchun:

mock.onGet('/todos').replyOnce(500); // 1-urinishda xato
mock.onGet('/todos').reply(200, [{ id: 1, title: 'Success' }]); // 2-urinishda muvaffaqiyat

3. Timeout Simulyatsiyasi

So'rov vaqti oshib ketganda ilovaning reaktsiyasini tekshirish:

mock.onGet('/todos').timeout();

4. Alternativ Yondashuv: MSW (Mock Service Worker)

Testlash olamida yana bir mashhur vosita — bu MSW (Mock Service Worker) dir.

  • axios-mock-adapter: Bevosita Axios instansiyasiga bog'lanadi. O'rnatish juda oson, sozlamalari minimal, Unit testlar uchun eng tezkor yechim.
  • MSW: Tarmoq darajasida (Service Worker yoki Node.js request interceptor) ishlaydi. Axios, Fetch yoki GraphQL bo'lishidan qat'i nazar universal ishlaydi. E2E va keng integratsiya testlari uchun juda mos keladi.

5. Taqqoslash: Mock Adapter vs Real API vs MSW

Mezon axios-mock-adapter ✅ Real API Server ❌ MSW (Mock Service Worker) 🔄
Bajarilish tezligi Juda tez (millisekundlar) Sekin (tarmoq kechikishi) Tez
Internet aloqasi Talab qilinmaydi Shart Talab qilinmaydi
Backend tayyorligi Backend bo'lmasa ham test yozsa bo'ladi Backend to'liq ishlashi shart Backend bo'lmasa ham ishlaydi
O'rnatish qiyinligi O'ta oson (new MockAdapter(client)) Server/DB sozlash talab qilinadi O'rta daraja (handlers & server setup)
Doirasi (Scope) Faqat Axios instansiyalari To'liq tizim Universal (Axios, Fetch, GraphQL)

6. Xulosa

Testlarda Axios so'rovlarini mock qilish orqali siz:

  • Testlaringizni 100% deterministik va barqaror qilasiz;
  • CI/CD (Continuous Integration) pipeline'larida testlarning soniyalar ichida bajarilishiga erishasiz;
  • Server xatoliklari (500), tarmoq uzilishlari (Network Error) va timeout holatlarida ilovangiz o'zini qanday tutishini xavfsiz va oson sinovdan o'tkazasiz.