Series: Axios Lesson 13

url va method — Request manzili va HTTP method

Axios'da url va method parametrlarini to'g'ri sozlash, nisbiy va mutlaq URL'lar, dinamik path parametrlari, config obyekti orqali universal metodlarni boshqarish.

13-dars

url va method — Request manzili va HTTP method

Har bir Axios so'rovi asosan mana shu ikki parametrga tayanadi. Keling, ularni qanday to'g'ri yozish va dinamik shakllantirishni ko'rib chiqamiz.

1. URL (Request Manzili)

URL — bu serverdagi qaysi resursga murojaat qilinayotganini ko'rsatuvchi yo'l (path). Axios'da URL ikki xil ko'rinishda berilishi mumkin:

  1. Qism manzil (Relative URL): Agar siz baseURL sozlangan instansiyadan foydalanayotgan bo'lsangiz, faqat qism manzilni yozasiz. Axios ularni o'zi birlashtiradi.
  2. To'liq manzil (Absolute URL): Agar boshqa tashqi API'ga murojaat qilayotgan bo'lsangiz, to'liq havolani (https://...) yozishingiz mumkin (bu holatda baseURL e'tiborga olinmaydi).

Dinamik URL'lar (Path Parameters):

Ko'pincha ma'lum bir elementni olish yoki o'zgartirish uchun URL ichiga o'zgaruvchilar (masalan, id) qo'shish kerak bo'ladi. Buni JavaScript shablon satrlari (Template Literals) yordamida amalga oshiramiz:

import { apiClient } from '../api/axios';

// 1. Dinamik ID li URL: /users/42
export const getUserById = async (userId: number) => {
  const response = await apiClient.get(`/users/${userId}`);
  return response.data;
};

// 2. Bir nechta dinamik qismli URL: /posts/5/comments/12
export const getPostComment = async (postId: number, commentId: number) => {
  const response = await apiClient.get(`/posts/${postId}/comments/${commentId}`);
  return response.data;
};

2. Method (HTTP Metod)

method — bu serverga qanday amal bajarish kerakligini bildiruvchi buyruq. Axios'da metodlar satr (string) ko'rinishida beriladi va ularni yozishda katta-kichik harflarning farqi yo'q (lekin dasturlashda doimo kichik harflarda yozish qabul qilingan).

Axios qisqa metodlari o'z ichiga method'ni yashirin olib ketadi:

  • apiClient.get(url) → method: 'get'
  • apiClient.post(url, data) → method: 'post'
  • apiClient.put(url, data) → method: 'put'
  • apiClient.patch(url, data) → method: 'patch'
  • apiClient.delete(url) → method: 'delete'

Config obyektida method'ni aniq ko'rsatish:

Ba'zida umumiy universal funksiya yozganda yoki method'ni o'zgaruvchidan olganda method maydonini to'g'ridan-to'g'ri config obyektida ko'rsatamiz:

type HttpMethod = 'GET' | 'POST' | 'PUT' | 'DELETE' | 'PATCH';

interface RequestOptions {
  method: HttpMethod;
  url: string;
  data?: any;
}

// Universal so'rov yuboruvchi funksiya
export const sendRequest = async ({ method, url, data }: RequestOptions) => {
  const response = await apiClient({
    method, // Bu yerda method dinamik beriladi ('GET', 'POST', va h.k.)
    url,
    data,
  });

  return response.data;
};

3. Real misol: URL query parametrlari va Method uyg'unligi

Tasavvur qiling, bizda mahsulotlarni qidirish sahifasi bor. Bu yerda GET metodi ishlatiladi, URL qism manzil bo'ladi va qidiruv so'zlari URL'ga query parametr (?q=...&page=...) sifatida qo'shiladi:

interface SearchParams {
  query: string;
  page: number;
}

interface Product {
  id: number;
  title: string;
  price: number;
}

export const searchProducts = async ({ query, page }: SearchParams): Promise<Product[]> => {
  // Method: 'GET'
  // URL: '/products/search'
  // Query params: ?q=query&page=page
  const response = await apiClient.get<Product[]>('/products/search', {
    params: {
      q: query,
      page: page,
    },
  });

  return response.data;
};