Axios API — Axios instance va asosiy metodlar
Axios instance yaratish (axios.create), asosiy HTTP metodlar (GET, POST, PUT, PATCH, DELETE), params bilan ishlash va TypeScript generiklari.
5-dars
Axios API — Axios instance va asosiy metodlar
Katta hajmli React ilovalarida hech qachon global axios obyektining o'zidan to'g'ridan-to'g'ri foydalanilmaydi. Buning o'rniga har bir loyiha uchun maxsus Instance (nusxa) yaratiladi.
1. Axios Instance nima va u qanday yaratiladi?
axios.create() funksiyasi yordamida o'zimizning shaxsiy "so'rovchi"mizni yasaymiz. Unga umumiy sozlamalarni berib qo'ysak, barcha so'rovlar shu qoidalar asosida ishlaydi.
import axios, { AxiosInstance } from 'axios';
// Shaxsiy instance yaratamiz
export const apiClient: AxiosInstance = axios.create({
baseURL: 'https://api.example.com/v1', // Barcha so'rovlar uchun umumiy manzil
timeout: 15000, // 15 soniyadan oshsa vaqtni to'xtatish
headers: {
'Content-Type': 'application/json',
'Accept': 'application/json',
},
});
2. Asosiy HTTP metodlar va ularning TypeScript'dagi ishlatilishi
Axios bir nechta qulay qisqartma metodlarni (convenience methods) taqdim etadi. Keling, har birini real misolda ko'rib chiqamiz.
A. GET so'rovi (Ma'lumotlarni o'qish / olish)
GET so'rovida agar URL'ga query parametrlarni (?search=react&page=1) qo'shish kerak bo'lsa, uni qo'lda yozmasdan params obyekti orqali berish qulayroq.
interface Post {
id: number;
title: string;
body: string;
}
// Postlarni olish (Query parametrlar bilan: /posts?userId=1)
export const fetchUserPosts = async (userId: number): Promise<Post[]> => {
// api.get<JavobTuri>(url, { params })
const response = await apiClient.get<Post[]>('/posts', {
params: { userId }, // Axios buni avtomatik ?userId=... qilib ulaydi
});
return response.data; // Ma'lumot aniq Post[] turida qaytadi
};
B. POST so'rovi (Yangi ma'lumot qo'shish)
POST so'rovida ikkinchi argument sifatida yuboriladigan ma'lumot (payload/body) beriladi.
interface NewPostData {
title: string;
body: string;
userId: number;
}
// Yangi post yaratish
export const createPost = async (postData: NewPostData): Promise<Post> => {
// apiClient.post<QaytuvchiTuri>(url, yuboriladiganData, config)
const response = await apiClient.post<Post>('/posts', postData);
return response.data; // Server yaratilgan postni qaytaradi
};
C. PUT / PATCH so'rovi (Ma'lumotni yangilash)
- PUT — obyektni to'liq almashtiradi.
- PATCH — obyektning faqat bitta yoki bir nechta qismini o'zgartiradi.
interface UpdatePostData {
title?: string;
body?: string;
}
// Postni qisman yangilash (PATCH)
export const updatePost = async (id: number, partialData: UpdatePostData): Promise<Post> => {
const response = await apiClient.patch<Post>(`/posts/${id}`, partialData);
return response.data;
};
D. DELETE so'rovi (Ma'lumotni o'chirish)
Odatda DELETE so'rovlari ma'lum bir ID bo'yicha amalga oshiriladi.
// Postni o'chirish
export const deletePost = async (id: number): Promise<void> => {
// Odatda o'chirish so'rovlari bo'sh javob yoki status qaytaradi
await apiClient.delete(`/posts/${id}`);
};
3. Universal axios(config) usuli
Ba'zida barcha parametrlarni (metod, url, data, headers) bitta obyekt ichida berish qulayroq bo'ladi. Axios buni ham qo'llab-quvvatlaydi:
const sendCustomRequest = async () => {
const response = await apiClient({
method: 'post',
url: '/posts',
data: {
title: 'Salom Dunyo',
body: 'Axios arxitekturasi',
userId: 1,
},
headers: {
'X-Custom-Header': 'my-value',
},
});
console.log(response.data);
};
Xulosa
axios.create()— ilovangiz uchun asosiy sozlamalarni markazlashtiradi.params— query string (?key=value) yasash uchun ishlatiladi.- Generiklar (
<Post[]>) — TypeScript orqali keladigan ma'lumotni qat'iy nazorat qilishni ta'minlaydi.