Series: Axios Lesson 65

AbortSignal — Signal orqali request lifecycle'ni boshqarish

AbortSignal imkoniyatlari: signal.aborted, reason, addEventListener('abort'), zamonaviy AbortSignal.timeout() va signallarni birlashtiruvchi AbortSignal.any().

65-dars

AbortSignal — Signal orqali request lifecycle'ni boshqarish

Agar AbortController — bu so'rovni to'xtatuvchi pult bo'lsa, AbortSignal — o'sha pultdan tarqatiladigan va so'rovning joriy holatini (aborted, reason, onabort) doimiy kuzatib boruvchi maxsus o'qish uchun mo'ljallangan (read-only) interfeysdir.

TypeScript va Axios bilan ishlaganda AbortSignal shunchaki so'rovni bekor qilish uchungina emas, balki tarmoq amallarining butun hayotiy siklini (lifecycle) nazorat qilish uchun boy imkoniyatlarni taqdim etadi.


1. AbortSignal ning asosiy xossalari

AbortSignal obyekti o'zida quyidagi muhim xususiyatlarni saqlaydi:

  • signal.aborted (boolean): So'rov bekor qilingan yoki yo'qligini bildiruvchi bayroq (true yoki false).
  • signal.reason (any): So'rov nima sababdan bekor qilinganligining aniq sababi (sukut bo'yicha DOMException: AbortError yoki dasturchi bergan maxsus sabab).
  • signal.addEventListener('abort', callback): So'rov bekor qilingan soniyada ishga tushuvchi maxsus hodisa tinglovchisi (event listener).

2. Zamonaviy qulaylik: AbortSignal.timeout(ms)

Oldingi darslarda so'rovga vaqt chegarasi (timeout) o'rnatish uchun setTimeout yozib, so'ng qo'lda controller.abort() chaqirish talab etilardi.

Zamonaviy JavaScript va brauzer standartlari bu jarayonni bitta qatorga keltirdi. Endi taymerlarsiz, to'g'ridan-to'g'ri statik AbortSignal.timeout() metodidan foydalanish mumkin:

import axios from 'axios';
import { apiClient } from './client';

export const fetchWithTimeout = async () => {
  try {
    // 3 soniyadan keyin avtomatik ravishda abort signalini yuboruvchi signal yaratamiz:
    const response = await apiClient.get('/heavy-report', {
      signal: AbortSignal.timeout(3000), // 3000ms = 3 soniya
    });

    console.log('Ma\'lumot keldi:', response.data);
    return response.data;
  } catch (error) {
    if (axios.isAxiosError(error)) {
      if (error.code === 'ERR_CANCELED' || error.message.includes('timeout')) {
        console.warn('So\'rov 3 soniyalik vaqt chegarasidan oshgani uchun signal tomonidan to\'xtatildi.');
      } else {
        console.error('Boshqa xato:', error.message);
      }
    }
  }
};

3. signal.addEventListener orqali Lifecycle'ni kuzatish

Ba'zida so'rov bekor qilingan paytda qo'shimcha yordamchi amallarni bajarish talab etiladi (masalan, yuklanish indikatorini yashirish, to'xtatilgan vaqtni qayd etish yoki vaqtinchalik xotirani tozalash).

Buning uchun AbortSignal ning abort hodisasini tinglash mumkin:

import axios from 'axios';
import { apiClient } from './client';

export const downloadFile = async (signal: AbortSignal) => {
  // So'rov bekor qilingan lahzada ishga tushadigan hodisa
  signal.addEventListener('abort', () => {
    console.log('Lifecycle hodisasi: Foydalanuvchi yuklab olishni to\'xtatdi!');
    console.log('Bekor qilish sababi:', signal.reason);
  });

  try {
    const response = await apiClient.get('/download/large-file', {
      signal,
      responseType: 'blob',
    });
    return response.data;
  } catch (error) {
    if (axios.isAxiosError(error) && error.code === 'ERR_CANCELED') {
      console.log('Fayl yuklash jarayoni xavfsiz bekor qilindi.');
    }
  }
};

4. Bir nechta signallarni birlashtirish: AbortSignal.any()

Real ilovalarda ko'pincha ikkita bekor qilish sharti bir vaqtda mavjud bo'ladi:

  1. Foydalanuvchi "Bekor qilish" tugmasini bosishi mumkin.
  2. Yoki umumiy 5 soniyalik vaqt chegarasi tugashi mumkin.

Bularning qaysi biri birinchi sodir bo'lsa, darhol so'rovni to'xtatish uchun AbortSignal.any() orqali bir nechta signallarni bitta umumiy signalga birlashtirish mumkin:

import { apiClient } from './client';

export const sendDataWithMultipleConditions = async (payload: any) => {
  const controller = new AbortController();

  // 1. Foydalanuvchi tugmani bosganda ishlaydigan qo'lda boshqariladigan signal
  const userCancelSignal = controller.signal;

  // 2. 5 soniyalik avtomatik timeout signali
  const timeoutSignal = AbortSignal.timeout(5000);

  // 3. Ikkala signalni birlashtiramiz (Ixtiyoriy biri ishga tushsa, so'rov darhol to'xtaydi)
  const combinedSignal = AbortSignal.any([userCancelSignal, timeoutSignal]);

  try {
    const response = await apiClient.post('/data', payload, {
      signal: combinedSignal,
    });
    return response.data;
  } catch (error) {
    console.error('So\'rov to\'xtatildi yoki xatolik yuz berdi:', error);
  }
};

5. AbortSignal metodlari va xossalari jadvali

Xossa / Metod Turi Tavsifi
signal.aborted boolean Signal ishga tushganligini (true/false) tekshirish
signal.reason any Bekor qilinish sababi (matn yoki Exception obyekti)
addEventListener('abort') Funksiya Bekor qilish yuz berganda avtomatik callback ishga tushirish
AbortSignal.timeout(ms) Statik metod Belgilangan vaqtdan keyin avtomatik o'zini abort qiluvchi signal yaratish
AbortSignal.any([...]) Statik metod Bir nechta signallarni birlashtirib, birinchisi ishga tushganda so'rovni to'xtatish

Xulosa

AbortSignal — bu so'rov holatini kuzatuvchi va asinxron jarayonlarni o'ta moslashuvchan boshqarish imkonini beruvchi vositadir. AbortSignal.timeout(ms) orqali ortiqcha taymerlarsiz aniq vaqt chegarasini o'rnatish, hamda AbortSignal.any([...]) orqali turli to'xtatish shartlarini birlashtirish zamonaviy frontend arxitekturasining ajralmas qismidir.