Link — Sahifalar orasida navigatsiya
React Router'dagi <Link> komponenti, oddiy <a> tegi bilan farqi, 'to' prop'i, replace, state va reloadDocument xossalari hamda sahifani qayta yuklamasdan navigatsiya qilish.
18-dars
Link — Sahifalar orasida navigatsiya
Tasavvur qiling, siz katta ko'ngilochar istirohat bog'idasiz. Bog' ichida charxpalakdan muzqaymoq shoxobchasiga yoki favvoraga o'tish uchun maxsus ravon ichki yo'lakchalar qurilgan. Siz favvoraga o'tmoqchi bo'lsangiz, bog'dan tashqariga chiqib, ko'chadan aylanib, yana kassadan chipta olib ichkariga kirmaysiz-ku? Bog' ichidagi yo'lakchadan to'g'ri yetib olasiz.
Veb-ilovalarda ham xuddi shunday: agar sahifalar orasida o'tish uchun HTML'ning an'anaviy <a href="..."> tegidan foydalansak, brauzer saytni tark etib, serverga boradi va butun sahifani boshidan qayta yuklaydi (full reload).
React Router'dagi <Link> komponenti esa xuddi ana shu "bog' ichidagi ichki yo'lakcha" bo'lib, sahifani zarracha miltillatmasdan, bir zumda boshqa bo'limga o'tkazib beradi.
Oddiy HTML <a> tegi vs React Router <Link>
| Mezon | Oddiy HTML <a href="..."> |
React Router <Link to="..."> |
|---|---|---|
| Brauzer harakati | Serverga HTTP so'rov yuboradi, butun sahifa oqarib qayta yuklanadi | Serverga bormaydi, faqat URL va ekrandagi komponentni almashtiradi |
| Tezlik | Sekin (barcha CSS, JS qaytadan yuklanadi) | Chaqmoqdek tez (bir soniyaning ulushida) |
| React Holati (State) | Xotiradagi barcha state'lar yo'qoladi, hamma narsa noldan boshlanadi | Barcha global va ota state'lar to'liq saqlanib qoladi |
| Foydalanuvchi tajribasi (UX) | Veb-sayt kabi sekin seziladi | Smartfon ilovasi kabi silliq ishlaydi |
Kapot ostida nima yotibdi?
Qiziq tomoni shundaki, brauzerning dasturchilar panelini (DevTools) ochib qarasangiz, <Link> aslida brauzerda oddiygina <a> tegi sifatida chizilganini ko'rasiz:
<!-- <Link to="/candidates"> brauzer DOM'ida quyidagicha ko'rinadi: -->
<a href="/candidates">Nomzodlar</a>
Nega bunday qilingan?
- SEO va Qidiruv tizimlari: Google va Yandex robotlari havolalarni
<a>tegi orqali ko'radi va saytni indekslaydi. - Accessibility (Imkoniyati cheklanganlar): Ekran o'quvchi dasturlar uni to'g'ri "Havola" deb o'qib beradi.
Sehr nimada?
Foydalanuvchi ushbu havolani bosganida, React Router ichki event.preventDefault() mexanizmi orqali brauzerning to'liq qayta yuklanishini to'xtatadi va window.history.pushState orqali sahifani yangilamasdan manzilni o'zgartiradi!
Amaliy kod misoli: Boshqaruv paneli menyusi (Sidebar)
import React from 'react';
import { Link } from 'react-router-dom';
export function Sidebar() {
return (
<aside style={{ width: '240px', background: '#1e293b', color: 'white', padding: '20px', minHeight: '100vh' }}>
<h2 style={{ fontSize: '20px', marginBottom: '24px' }}>HR Portal</h2>
<nav>
<ul style={{ listStyle: 'none', padding: 0, display: 'flex', flexDirection: 'column', gap: '12px' }}>
{/* 1. Bosh sahifaga o'tish */}
<li>
<Link to="/dashboard" style={{ color: '#94a3b8', textDecoration: 'none' }}>
📊 Boshqaruv
</Link>
</li>
{/* 2. Nomzodlar ro'yxatiga o'tish */}
<li>
<Link to="/dashboard/candidates" style={{ color: '#94a3b8', textDecoration: 'none' }}>
👥 Nomzodlar ro'yxati
</Link>
</li>
{/* 3. Sozlamalarga o'tish */}
<li>
<Link to="/dashboard/settings" style={{ color: '#94a3b8', textDecoration: 'none' }}>
⚙️ Sozlamalar
</Link>
</li>
</ul>
</nav>
</aside>
);
}
<Link>ning foydali xossalari (Props)
1. replace prop'i
Agar tarixga yangi qadam qo'shmasdan, joriy sahifani almashtirmoqchi bo'lsangiz:
<Link to="/login" replace>
Kirish sahifasiga o'tish
</Link>
2. state prop'i
Keyingi ochiladigan sahifaga yashirin ma'lumot uzatish:
<Link to="/candidates/5" state={{ fromCategory: "Frontend Developers" }}>
Nomzod profilini ko'rish
</Link>
3. to ga obyekt uzatish
Pathname va parametrlarni alohida ajratib yozish:
<Link
to={{
pathname: "/dashboard/candidates",
search: "?status=active&page=1"
}}
>
Faol nomzodlar
</Link>
Qachon oddiy <a> ishlatiladi?
[!WARNING] Ilovangizning ichki sahifalari uchun doimo
<Link>ishlatiladi.Oddiy
<a href="...">tegi esa faqat va faqat tashqi saytlarga yo'naltiruvchi havolalar uchun ishlatiladi:{/* Tashqi resursga o'tishda oddiy <a> ishlatiladi */} <a href="https://t.me/mening_kanalim" target="_blank" rel="noreferrer"> Telegram kanalimiz </a>
Real hayotiy analogiya: Bino ichidagi Lift
Tasavvur qiling, siz 10 qavatli biznes markazidasiz:
- React Router
<Link>: 1-qavatdan 5-qavatga chiqish uchun binoning ichidagi zamonaviy tezyurar liftga minasiz. Siz bino ichidasiz, ko'chaga chiqmaysiz, 5 soniyada kerakli xonaga yetib olasiz. - Oddiy
<a href>: 5-qavatga chiqish uchun binoning tashqarisiga chiqasiz, ko'chada aylanib, boshqa eshikdan yana binoga kirasiz. Bu ham vaqtni, ham kuchni behuda sarflashdir.
Xulosa
<Link> — bu Single Page Application (SPA) tajribasini ta'minlovchi eng birlamchi vositadir. href o'rniga to prop'idan foydalanish orqali siz ilovangizdagi barcha o'tishlarni silliq, chaqqon va professional darajaga olib chiqasiz!