Series: TanStack Router Lesson 17

Outlet — Child route'larni parent ichida render qilish

TanStack Router'da <Outlet />: ota layout ichida dinamik sahifalarni render qilish, qayta render bo'lishdan himoyalanish va React Router bilan taqqoslash.

17-dars

Outlet — Child route'larni parent ichida render qilish

Tasavvur qiling, siz devorga eng zamonaviy katta televizor o‘rnatdingiz. Televizorning ramkasi, karnaylari, pulti va elektr tarmog‘iga ulangan simlari (ota layout — Sidebar, Header, Footer) o‘z o‘rnida doimiy va mustahkam turadi. Siz pult yordamida kanallarni (Yangiliklar, Sport, Kinolar) almashtirganingizda, televizorning ramkasi yoki devor qaytadan qurilmaydi — faqatgina ekranning o‘rtasidagi tasvir o‘zgaradi.

TanStack Router’dagi <Outlet /> komponenti aynan o‘sha televizorning "ekran maydoni" vazifasini bajaradi. U ota (parent) layout ichida maxsus darcha ochib beradi va foydalanuvchi qaysi ichki sahifaga kirmasin, o‘sha sahifaning kontentini ushbu darcha ichida xavfsiz va silliq aks ettiradi.


1. Real misol va <Outlet />dan foydalanish

Keling, real loyihalarda eng ko‘p uchraydigan Dashboard boshqaruv paneli misolida ko‘rib chiqamiz.

Ota Layout fayli: src/routes/dashboard.tsx

// src/routes/dashboard.tsx
import { createFileRoute, Outlet, Link } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/dashboard')({
  component: DashboardLayout,
})

function DashboardLayout() {
  return (
    <div style={{ display: 'flex', minHeight: '100vh', fontFamily: 'sans-serif' }}>
      {/* 1. Doimiy turuvchi yon menyu (Ota layout qismi) */}
      <nav style={{ width: '240px', background: '#f1f5f9', padding: '1.5rem', borderRight: '1px solid #cbd5e1' }}>
        <h2 style={{ fontSize: '1.25rem', marginBottom: '1rem', color: '#0f172a' }}>Dashboard</h2>
        <ul style={{ listStyle: 'none', padding: 0, display: 'flex', flexDirection: 'column', gap: '0.75rem' }}>
          <li>
            <Link to="/dashboard" activeProps={{ style: { fontWeight: 'bold', color: '#2563eb' } }}>
              Statistika
            </Link>
          </li>
          <li>
            <Link to="/dashboard/profile" activeProps={{ style: { fontWeight: 'bold', color: '#2563eb' } }}>
              Mening profilim
            </Link>
          </li>
          <li>
            <Link to="/dashboard/settings" activeProps={{ style: { fontWeight: 'bold', color: '#2563eb' } }}>
              Tizim sozlamalari
            </Link>
          </li>
        </ul>
      </nav>

      {/* 2. Dinamik o'zgarib turuvchi bola sahifalar aynan shu Outlet ichida chiqadi */}
      <main style={{ flex: 1, padding: '2rem', background: '#ffffff' }}>
        <Outlet />
      </main>
    </div>
  )
}

Bola sahifa: src/routes/dashboard/profile.tsx

// src/routes/dashboard/profile.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/dashboard/profile')({
  component: ProfilePage,
})

function ProfilePage() {
  return (
    <div>
      <h2 style={{ color: '#1e293b' }}>Foydalanuvchi Profili</h2>
      <p style={{ color: '#64748b' }}>Bu sahifa DashboardLayout ichidagi &lt;Outlet /&gt; orqali render bo'ladi.</p>
    </div>
  )
}

2. <Outlet /> qanday ishlaydi? (Ichki navigatsiya mexanizmi)

Foydalanuvchi brauzerda /dashboard/profile manziliga kirganda quyidagi zanjir ishga tushadi:

sequenceDiagram
    autonumber
    actor User as Foydalanuvchi
    participant Router as TanStack Router
    participant Parent as DashboardLayout
    participant Child as ProfilePage

    User->>Router: /dashboard/profile ga kirdi
    Router->>Parent: 1. Ota komponentni render qiladi
    Parent->>Router: 2. &lt;Outlet /&gt; darchasini uchratadi
    Router->>Child: 3. Mos keluvchi bolani (profile.tsx) topadi
    Child-->>Parent: 4. ProfilePage &lt;Outlet /&gt; ichiga joylashtiriladi
    
    Note over Parent,Child: Navigatsiya: /dashboard/settings ga o'tildi
    User->>Router: /dashboard/settings
    Router-->>Parent: Sidebar saqlanadi (Re-render YO'Q)
    Router->>Parent: &lt;Outlet /&gt; ichiga SettingsPage joylanadi

Navigatsiyaning 4 asosiy bosqichi:

  1. Marshrutni tahlil qilish: Router URL manziliga qarab ota (dashboard.tsx) va bola (profile.tsx) sahifalarni aniqlaydi.
  2. Ota komponentni chizish: DashboardLayout komponenti ekranga chiziladi.
  3. <Outlet />ni to‘ldirish: Komponent ichidagi <Outlet /> elementi o‘rniga mos keluvchi bola komponent (ProfilePage) joylashtiriladi.
  4. Resurslarni tejash: Foydalanuvchi /dashboard/settingsga o‘tganda, Sidebar yoki Navbar qayta render bo‘lmaydi — faqat <Outlet /> ichidagi komponent almashtiriladi.

3. Nima uchun <Outlet /> ilova tezligi (Performance) uchun muhim?

[!TIP] State (holat) buzilmaydi: Agar ota Sidebar ichida qidiruv inputi bo‘lsa yoki menyu ro‘yxati pastga aylantirilgan (scroll qilingan) bo‘lsa, ichki sahifalar almashganda ushbu holatlar yo‘qolmaydi!

Asosiy afzalliklari:

  • Zero DOM Flicker: Butun sahifa o‘chib-yonmaydi (miltillamaydi), faqat markaziy qism silliq o‘zgaradi.
  • Xotirani tejash: Katta umumiy komponentlar qayta-qayta xotiradan o‘chirilmaydi va qayta yaratilmaydi.
  • Ichma-ich (Multiple Nested) Outlets: Agar kerak bo‘lsa, bola sahifaning o‘zi ham yana o‘zining ichida boshqa bir <Outlet />ni saqlashi mumkin (Root $\to$ Dashboard $\to$ SettingsTabs).

4. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router (<Outlet />) TanStack Router (<Outlet />)
Asosiy vazifasi Ichki sahifalarni ota komponent ichida render qilish Ichki sahifalarni ota komponent ichida render qilish
Ma'lumotlar yuklanishi Ota layout tugaguncha bola loader kutilishi mumkin (Waterfall) Ota va barcha bola loaderlar parallel ishga tushadi
Context uzatish useOutletContext<T>() orqali (qo‘lda generic kasting kerak) createFileRoute context orqali 100% to‘liq Type-safe
Xatoliklar boshqaruvi Ota errorElement butun sahifani to‘sib qo‘yishi mumkin Har bir <Outlet /> o‘zining errorComponentiga ega bo‘lishi mumkin

Xulosa

  • <Outlet /> — bu ota layout komponenti ichida bola sahifalar dinamik chiqishi uchun mo‘ljallangan maxsus o‘rin (placeholder)dir.
  • Ichki sahifalar almashganda ota layout unmount bo‘lmaydi, natijada uning holati (state), formadagi yozuvlari va scroll joylashuvi saqlanib qoladi.
  • TanStack Router’da <Outlet /> arxitekturasi parallel ma'lumot yuklash va to‘liq type-safe ishlash imkonini beradi.