Series: TanStack Router Lesson 37

Route context — Dependency va ma'lumot uzatish

TanStack Router'da Route Context: createRootRouteWithContext, dependency injection (QueryClient, Auth), ota-bola marshrutlar o'rtasida kontekst merosi va React Router bilan taqqos.

37-dars

Route context — Dependency va ma'lumot uzatish

Tasavvur qiling, siz ko‘p qavatli yirik biznes markazini loyihalashtiryapsiz. Binoning eng asosiy poydevoriga (Root) markaziy elektr shchiti, yuqori tezlikdagi optik internet kabeli va suv quvurlari ulanadi (Global Context: queryClient, auth, apiClient).

5-qavatdagi yoki 10-qavatdagi xonalar (bola marshrutlar) uchun alohida elektrostansiya qurib o‘tirmaysiz — har bir xona o‘sha umumiy markaziy magistraldan to‘g‘ridan-to‘g‘ri quvvat oladi. Agar 5-qavat o‘ziga maxsus qo‘shimcha server o‘rnatsa (Parent Context), ushbu server xizmatidan faqat shu qavatdagi xonalar bahramand bo‘ladi.

TanStack Router’dagi Route Context mexanizmi aynan shu markaziy magistral vazifasini bajaradi. U butun marshrutlar daraxti bo‘ylab kerakli xizmatlar (services), autentifikatsiya ma'lumotlari yoki umumiy qaramliklarni (Dependency Injection) 100% type-safe holatda yetkazib beradi.


1. Global Context: createRootRouteWithContext

Ilovaning barcha sahifalari doimo bitta umumiy xizmatlarga muhtoj bo‘ladi (masalan, TanStack Query’ning queryClient instansiyasi yoki foydalanuvchi ma'lumotlari).

Buning uchun eng yuqori ildiz route createRootRouteWithContext yordamida e'lon qilinadi:

// src/routes/__root.tsx
import { createRootRouteWithContext, Outlet } from '@tanstack/react-router'
import type { QueryClient } from '@tanstack/react-query'

// 1. Router Context uchun TypeScript interfeysi
export interface MyRouterContext {
  queryClient: QueryClient
  auth: {
    isLoggedIn: boolean
    user: { id: string; name: string } | null
  }
}

// 2. Root route'ni shu context turi bilan mustahkam bog'laymiz
export const Route = createRootRouteWithContext<MyRouterContext>()({
  component: () => (
    <div>
      <Outlet />
    </div>
  ),
})

Router yaratish va kontekst qiymatlarini uzatish:

// src/router.tsx
import { createRouter } from '@tanstack/react-router'
import { QueryClient } from '@tanstack/react-query'
import { routeTree } from './routeTree.gen'

export const queryClient = new QueryClient()

// 3. Router instansiyasiga context'ning boshlang'ich qiymatlarini beramiz
export const router = createRouter({
  routeTree,
  context: {
    queryClient,
    auth: { isLoggedIn: false, user: null },
  },
})

[!TIP] Foydalanuvchi tizimga kirganda (Login), yangi auth holatini bevosita <RouterProvider router={router} context={{ auth, queryClient }} /> orqali dinamik uzatish mumkin. Router kontekst o‘zgarganini sezib, himoyalangan sahifalarni avtomatik qayta tekshiradi!


2. Route ichida Context'dan foydalanish (beforeLoad va loader)

Global kontekst orqali uzatilgan barcha obyektlar istalgan bola route'ning beforeLoad va loader funksiyalarida hech qanday ortiqcha importlarsiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘l ostingizda bo‘ladi:

// src/routes/dashboard.tsx
import { createFileRoute, redirect } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/dashboard')({
  // A. beforeLoad ichida kontekstdagi auth tekshiriladi
  beforeLoad: async ({ context }) => {
    // context.auth to'liq tiplangan va mavjud!
    if (!context.auth.isLoggedIn) {
      throw redirect({ to: '/login' })
    }
  },

  // B. loader ichida esa kontekstdagi queryClient ishlatiladi
  loader: async ({ context }) => {
    // Hech qanday global import kerak emas, to'g'ridan-to'g'ri context orqali:
    return context.queryClient.ensureQueryData({
      queryKey: ['dashboard-stats'],
      queryFn: fetchStatsApi,
    })
  },

  component: DashboardPage,
})

function DashboardPage() {
  return <h1>Dashboard Sahifasi</h1>
}

async function fetchStatsApi() {
  return { usersCount: 1500 }
}

3. Ota route'dan Bola route'ga kontekst uzatish (Context Inheritance)

Global kontekstdan tashqari, ixtiyoriy ota (parent) route o‘zining beforeLoad funksiyasidan obyekt qaytarish orqali kontekstni boyitishi mumkin. Bu boyitilgan kontekst faqat uning ichidagi bola routelarga meros bo‘lib o‘tadi:

// src/routes/posts.tsx (Ota Layout)
import { createFileRoute, Outlet } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/posts')({
  beforeLoad: async () => {
    // Butun posts bo'limi uchun umumiy kategoriyalarni bir marta yuklaymiz
    const categories = await fetchCategoriesApi()
    
    // Qaytarilgan qiymat bola routelar uchun context'ga qo'shiladi!
    return { categories }
  },
  component: () => <Outlet />,
})

async function fetchCategoriesApi() {
  return ['Tech', 'News', 'Design']
}

Endi uning ichidagi bola sahifada (src/routes/posts/$postId.tsx) ushbu categories ma'lumotini qaytadan API'dan so‘rash shart emas — u to‘g‘ridan-to‘g‘ri context.categories orqali yetib keladi!


4. Kontekst oqimi va merosi (Mermaid Diagram)

flowchart TD
    Root["Root Route Context: { queryClient, auth }"] --> Parent["Ota Route (/posts)"]
    
    subgraph Enrich["Parent beforeLoad"]
        Parent --> AddCat["return { categories: ['Tech', 'News'] }"]
    end

    AddCat --> Merged["Birlashgan Context: { queryClient, auth, categories }"]
    Merged --> Child["Bola Route (/posts/$postId)"]
    Child --> FastLoader["loader: ({ context }) -> API so'rovisiz categories'ni ishlatadi"]

5. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router TanStack Router (Route Context)
Dependency Injection Faqat React UI darajasida (<Context.Provider>) Routing darajasida (Router Context)
loader ichida foydalanish Oddiy holatda imkonsiz (hacklar talab qilinadi) loader: ({ context }) => ... (Tabiiy va oson)
beforeLoadda foydalanish Mavjud emas Avtorizatsiyani bir zumda tekshirish mumkin
Type-Safety Kasting qilish kerak (useContext(MyCtx)) 100% to‘liq TypeScript kafolati va Autocomplete
Ota-bola kontekst merosi Faqat JSX orqali Ierarxik zanjir bo‘ylab avtomatik birlashadi

Xulosa

  • Route Context — butun ilova bo‘ylab xizmatlar (QueryClient, API) va ma'lumotlarni (auth, user) uzatish uchun mo‘ljallangan markaziy Dependency Injection tizimidir.
  • createRootRouteWithContext orqali router kontekstining TypeScript turlari qat'iy belgilanadi.
  • Kontekst ma'lumotlari sahifa render bo‘lishidan oldinroq beforeLoad va loader funksiyalariga yetib boradi.
  • Ota routelar o‘zlarining beforeLoadidan yangi ma'lumotlarni qaytarish orqali ichki bola routelarga qo‘shimcha ma'lumotlarni meros qilib qoldirishi mumkin.