Seriya: TanStack Router Dars 42

Loader search dependencies (loaderDeps) — Search params asosida loader ishlatish

TanStack Router'da loaderDeps: query parametrlar asosida loaderni qayta ishga tushirish, granular keshlash, ortiqcha so'rovlarning oldini olish va React Router bilan taqqos.

42-dars

Loader search dependencies (loaderDeps) — Search params asosida loader ishlatish

Tasavvur qiling, siz aqlli uy tizimiga ega xonadondasiz. Xona haroratini boshqaruvchi konditsioner faqat tashqi havo harorati (temperature) yoki namlik (humidity) o‘zgargandagina kompressorni ishga tushirishi kerak.

Agar siz xonadagi televizorni yoqsangiz yoki pardaning rangini o‘zgartirsangiz (modalOpen=true yoki theme=dark), konditsioner behuda qaytadan o‘t olib, ortiqcha elektr sarflamasligi lozim.

TanStack Router’dagi loaderDeps aynan shu aqlli sensor vazifasini bajaradi: u URL query parametrlarining qaysi biri o‘zgarganda loader serverdan ma'lumotni qaytadan tortib kelishi (refetch) kerakligini aniq belgilab beradi.


1. loaderDeps nima uchun zarur?

TanStack Router ichki kesh tizimi (Stale-While-Revalidate) bilan ishlaydi. Agar siz URL'da biron bir parametrni o‘zgartirsangiz (masalan, sahifalash yoki filtr), router avtomatik ravishda: "Bu o‘zgarish sahifadagi ma'lumotlarga ta'sir qiladimi yoki bu shunchaki UI holatimi?" — degan savolga javob izlaydi.

Agar siz loaderDepsni ko‘rsatmasangiz, router qaysi parametr kesh kaliti (cache key) hisoblanishini bilmay qolishi yoki parametr o‘zgarsa ham eski keshdagi ma'lumotni ko‘rsatib turaverishi mumkin.

loaderDeps yordamida biz search parametrlardan aynan qaysilari ma'lumotlar bilan bog‘liq ekanini (dependencies) ajratib ko‘rsatamiz.


2. Real Misol: Pagination va Qidiruv filtri

Keling, postlar ro‘yxatini sahifalash (page) va qidiruv (filter) bilan birgalikda boshqarishni ko‘rib chiqamiz:

// src/routes/posts.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'
import { z } from 'zod'

// 1. URL search parametrlari sxemasi
const postsSearchSchema = z.object({
  page: z.number().catch(1),
  filter: z.string().optional(),
  // Quyidagi parametr faqat UI uchun (modal ochiq yoki yopiqligi)
  isModalOpen: z.boolean().default(false),
})

export const Route = createFileRoute('/posts')({
  validateSearch: (search) => postsSearchSchema.parse(search),

  // 2. loaderDeps orqali qaysi parametrlar loader'ni qayta ishga tushirishini belgilaymiz
  loaderDeps: ({ search }) => ({
    page: search.page,
    filter: search.filter,
    // E'tibor bering: isModalOpen bu yerga kiritilmadi!
  }),

  // 3. loader funksiyasi deps argumentini qabul qiladi
  loader: async ({ deps, abortSignal }) => {
    // deps.page yoki deps.filter o'zgarganda bu loader AVTOMATIK qayta ishga tushadi
    console.log(`Yuklanmoqda: Sahifa ${deps.page}, Filtr: ${deps.filter || 'barchasi'}`)

    const res = await fetch(
      `https://api.example.com/posts?page=${deps.page}&q=${deps.filter || ''}`,
      { signal: abortSignal }
    )

    if (!res.ok) {
      throw new Error('Postlarni yuklashda xatolik yuz berdi')
    }

    return res.json()
  },

  component: PostsPage,
})

function PostsPage() {
  const { page, filter, isModalOpen } = Route.useSearch()
  const posts = Route.useLoaderData()

  return (
    <div>
      <h1>Postlar ro'yxati (Sahifa: {page})</h1>
      {filter && <p>Filtr: {filter}</p>}
      <p>Modal holati: {isModalOpen ? 'Ochiq' : 'Yopiq'}</p>

      {/* Postlar ro'yxati */}
      <ul>
        {posts.map((post: any) => (
          <li key={post.id}>{post.title}</li>
        ))}
      </ul>
    </div>
  )
}

[!NOTE] Agar foydalanuvchi isModalOpen parametrini true yoki falsega o‘zgartirsa, loaderDeps o‘zgarmaydi! Natijada serverga behuda qaytadan API so‘rovi yuborilmaydi va ilova chaqqon ishlaydi.


3. Qat'iy qoida: Aniq bog'liqliklar (Granular Dependencies)

loaderDeps yozayotganda eng muhim arxitekturaviy tamoyil — faqat va faqat loader'ga zarur bo‘lgan maydonlarnigina qaytarishdir.

❌ Xato yondashuv (Anti-pattern):

// BUTUN search obyektini to'g'ridan-to'g'ri qaytarish
loaderDeps: ({ search }) => search,

Nega bu yomon? Chunki URL'da hatto loader'ga umuman daxli bo‘lmagan har qanday mayda parametr (viewMode=list, modal=true, sidebar=collapsed) o‘zgarganda ham loader qaytadan serverga yuguradi. Bu serverga ortiqcha yuklama va foydalanuvchi uchun sekinlashish olib keladi.

✅ To‘g‘ri yondashuv (Best Practice):

// Faqat ma'lumotga ta'sir qiluvchi parametrlarni ajratib olamiz:
loaderDeps: ({ search }) => ({
  page: search.page,
  limit: search.limit,
  sortBy: search.sortBy,
}),

4. loaderDeps qaror qabul qilish mexanizmi (Mermaid Diagram)

flowchart TD
    URLChange["Foydalanuvchi URL parametrini o'zgartirdi"] --> Deps["loaderDeps({ search }) yangi deps qiymatini hisoblaydi"]

    Deps --> Compare{"Eski deps bilan yangi deps bir xilmi?"}

    Compare -- "HA (Masalan: faqat isModalOpen o'zgardi)" --> Cache["Keshdan foydalanish (Hech qanday API so'rovi yuborilmaydi!)"]
    Compare -- "YO'Q (Masalan: page yoki filter o'zgardi)" --> RunLoader["loader({ deps }) qayta ishga tushadi va yangi ma'lumotni yuklaydi"]

    Cache --> Render["UI tezkor yangilanadi"]
    RunLoader --> Render

5. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router (shouldRevalidate) TanStack Router (loaderDeps)
Qayta yuklash sharti Murakkab imperativ funksiya (currentUrl.search !== nextUrl.search) Deklarativ qaramliklar obyekti (loaderDeps)
Type Safety ❌ Yo‘q (request.url dan string o‘qish kerak) ✅ deps to‘liq tiplangan Zod sxemasiga tayanadi
Kesh kalitlari (Cache Keys) Ichki avtomatik kesh kaliti yo‘q deps avtomatik kesh kalitining bir qismiga aylanadi
Ortiqcha so‘rovlarni to‘xtatish Har bir route uchun qo‘lda shouldRevalidate yozish shart UI parametrlarini loaderDepsga kiritmaslik kifoya

Xulosa

  • loaderDeps — qaysi search parametrlar o‘zgarganda loader qaytadan ishga tushishi kerakligini belgilovchi funksiya.
  • U orqali ma'lumotlar bilan bog‘liq bo‘lgan parametrlar (page, filter, sort) UI holati bilan bog‘liq parametrlardan (modal, viewMode) aniq ajratiladi.
  • Loader ichiga uzatiladigan deps argumenti TypeScript tomonidan 100% to‘liq tiplanadi.
  • Bu mexanizm ilovani ortiqcha qayta yuklanishlardan (redundant fetches) asraydi va keshlash samaradorligini keskin oshiradi.