Seriya: TanStack Router Dars 45

Loader caching — Built-in cache va stale-while-revalidate

TanStack Router'da o'rnatilgan kesh tizimi: Stale-While-Revalidate (SWR) arxitekturasi, staleTime va gcTime boshqaruvi hamda React Router bilan taqqos.

45-dars

Loader caching — Built-in cache va stale-while-revalidate

TanStack Router bilan ishlaganda hayratlanarli bir tajribaga guvoh bo‘lasiz: ma'lum bir sahifaga kirib, undan keyin boshqa sahifalarni aylanib, yana oldingi sahifaga qaytsangiz — ma'lumotlar zudlik bilan, hech qanday oq ekransiz yoki aylanuvchi spinnerlarsiz ochiladi.

Buning siri — TanStack Router’ning kuchli Built-in Loader Cache va Stale-While-Revalidate (SWR) arxitekturasidadir.


1. Hayotiy o‘xshatish: Do‘kon vitrinasi va Ombor

Tasavvur qiling, siz supermarketga kirdingiz. Do‘kon vitrinasida eng so‘nggi keltirilgan mevalar terib qo‘yilgan (Keshdagi ma'lumot).

Siz meva tanlayotganingizda, do‘kondor sizni kutdirib qo‘ymaydi — sizga darhol vitrinadagi mevalarni taqdim etadi (0 ms kutish). Shu bilan birga, orqa fonda xodim omborga borib, yangi partiya mevalar kelgan-kelmaganini tekshiradi (Revalidation). Agar yangiroq mevalar kelgan bo‘lsa, vitrina sezdirmasdan yangilab qo‘yiladi.

Agar vitrina 5 daqiqa oldingina to‘ldirilgan bo‘lsa (staleTime: 5 min), do‘kondor xodimni behuda omborga yugurtirib o‘tirmaydi — vitrinadagi mevalar hali yangi deb hisoblanadi.


2. Built-in Cache qanday ishlaydi?

TanStack Router har bir route'ning loader funksiyasidan qaytgan natijani brauzer xotirasida (In-Memory Cache) saqlaydi.

Kesh kaliti (Cache Key) quyidagi 2 ta omildan shakllanadi:

  1. Route ID (masalan: /dashboard yoki /posts/$postId).
  2. loaderDeps qiymatlari (masalan: page: 2, filter: 'tech').

Foydalanuvchi sahifaga kirganida router quyidagi qarorni qabul qiladi:

  • Keshda ma'lumot bormi?
  • Agar bor bo‘lsa va u hali "Fresh" (yangi) bo‘lsa — serverga umuman so‘rov yuborilmaydi, ma'lumot keshdan olinadi.
  • Agar ma'lumot keshda bor bo‘lsa, lekin u "Stale" (eskirgan) deb belgilangan bo‘lsa — u holda SWR mexanizmi ishga tushadi.

3. Stale-While-Revalidate (SWR) prinsipi

SWR so‘zma-so‘z tarjima qilinganda: "Eskirgan bo‘lsa ham ko‘rsatib turgin, orqa fonda esa yangisini olib kel" degan ma'noni anglatadi.

sequenceDiagram
    autonumber
    actor User as Foydalanuvchi
    participant Router as TanStack Router
    participant Cache as Memory Cache
    participant Server as Backend API

    User->>Router: /dashboard sahifasiga qaytdi
    Router->>Cache: Keshni tekshirish (Cache Key: /dashboard)
    Cache-->>Router: Eskirgan ma'lumot topildi (Stale Data)
    Router-->>User: 0 ms ichida eski ma'lumot ekranga chiqadi (Tezkor UX!)
    
    par Fonda Yangilash (Revalidation)
        Router->>Server: Yangi statistikani so'rash (fetch in background)
        Server-->>Router: Yangi ma'lumotlar qaytdi
        Router->>Cache: Kesh yangilandi
        Router-->>User: UI sezdirmasdan yangi qiymatga yangilandi
    end

Bu yondashuv foydalanuvchiga hech qanday qotishlarsiz, zumda ochiluvchi native ilovalar kabi tajriba (instant loading) beradi.


4. staleTime va gcTimeni sozlash

Router konfiguratsiyasida keshning umrini ikki xil xossa orqali nozik sozlash mumkin:

  1. staleTime: Ma'lumot qancha vaqt davomida "fresh" (yangi) deb hisoblanishi. Bu vaqt ichida sahifaga qayta kirilsa, fonda ham qayta so‘rov ketmaydi.
  2. gcTime (Garbage Collection Time): Foydalanuvchi sahifadan chiqib ketgandan so‘ng, foydalanilmayotgan ma'lumot kesh xotirasida qancha vaqt saqlanishi.
// src/routes/dashboard.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/dashboard')({
  loader: async ({ abortSignal }) => {
    const res = await fetch('https://api.example.com/stats', { signal: abortSignal })
    return res.json()
  },

  // 1. Ma'lumot 30 soniya davomida 'fresh' deb hisoblanadi (Background fetch yo'q)
  staleTime: 1000 * 30,

  // 2. Sahifadan chiqib ketilgach, ma'lumot xotirada 10 daqiqa saqlanib turadi
  gcTime: 1000 * 60 * 10,

  component: DashboardPage,
})

function DashboardPage() {
  const stats = Route.useLoaderData()

  return (
    <div className="dashboard">
      <h1>Boshqaruv paneli</h1>
      <div className="stats-card">
        Jami daromad: <strong>${stats.revenue}</strong>
      </div>
    </div>
  )
}

staleTime qiymatlari ta'siri:

  • staleTime: 0 (Standart): Foydalanuvchi har safar sahifaga kirganda keshdagi ma'lumot darhol ko‘rsatiladi, ammo fonda har doim qayta so‘rov yuboriladi.
  • staleTime: 1000 * 60 * 5 (5 daqiqa): 5 daqiqa davomida sahifaga necha marta kirmang, serverga birorta ham so‘rov yuborilmaydi.
  • staleTime: Infinity: Ma'lumot bir marta yuklanadi va hech qachon avtomatik eskirgan deb topilmaydi (faqat qo‘lda invalidate qilinganda yangilanadi).

5. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router TanStack Router
Ichki kesh tizimi ❌ O‘rnatilgan kesh yo‘q (har safar yangitdan yuklaydi) ✅ Kuchli In-Memory Cache tizimi mavjud
SWR (Stale-While-Revalidate) ❌ Yo‘q (qo‘shimcha React Query talab qilinadi) ✅ Router yadrosiga chuqur integratsiya qilingan
staleTime boshqaruvi ❌ Mavjud emas ✅ Har bir route darajasida yoki global darajada sozlanadi
Xotirani tozalash (GC Time) ❌ Yo‘q ✅ Foydalanilmayotgan kesh avtomatik tozalanadi (gcTime)
UX tezligi Sahifa almashganda doimiy yuklanish holatlari Chaqmoqdek tez, 0 ms kechikishli ochilish

Xulosa

  • TanStack Router o‘z ichida yuqori unumdorlikka ega Built-in Memory Cache tizimini saqlaydi.
  • Stale-While-Revalidate (SWR) tamoyili foydalanuvchiga eski ma'lumotni darhol ko‘rsatib, fonda yangilash orqali ajoyib foydalanuvchi tajribasini (UX) taqdim etadi.
  • staleTime orqali ma'lumotning yangilik muddatini belgilash, gcTime orqali esa xotiradan o‘chirish vaqtini boshqarish mumkin.
  • Ushbu imkoniyatlar tashqi kesh kutubxonalarisiz ham ilovani yuqori tezlikda ishlashini kafolatlaydi.