Seriya: TypeScript Basics Dars 62

Record

TypeScript'dagi Record utility type'i: kalit va qiymat type'larini qisqa yozish, index signature bilan solishtirish, union kalitlar bilan ishlatish va afzalliklari.

62-dars

Record

TypeScript'dagi Record — obyektlarning tuzilishini (type'larini) qisqa va qulay yozish uchun ishlatiladigan yordamchi type (utility type). U kalitlar (keys) va qiymatlar (values) qanday type'da bo'lishini oldindan belgilab qo'yishga yordam beradi.

Oddiy qilib aytganda: Record<KeyType, ValueType>.

1. Oddiy misol

Tasavvur qiling, sizda xodimlarning maoshlari ro'yxati bor. Bunda kalitlar string (xodimning ismi), qiymatlar esa raqam (maoshi) bo'lishi kerak:

// Kalitlar: string, Qiymatlar: number
type Salaries = Record<string, number>;

const userSalaries: Salaries = {
  "Ali": 1200,
  "Vali": 1500,
  "Olim": 900,
};

Buni Record ishlatmasdan quyidagicha yozish ham mumkin edi (index signature, 18-dars):

type Salaries = {
  [key: string]: number;
};

Ko'rib turganingizdek, Record<string, number> yozish ancha qisqa va tushunarli.

2. Aniq kalitlardan foydalanish (union type bilan)

Record'ning asosiy kuchlaridan biri — kalitlar o'rniga faqat o'zingiz xohlagan aniq so'zlarni (union type) berishingiz mumkin.

Masalan, haftaning kunlari yoki foydalanuvchi rollari:

type Roles = "admin" | "editor" | "user";

type Permissions = Record<Roles, boolean>;

const rolePermissions: Permissions = {
  admin: true,
  editor: true,
  user: false, // Agar bittasini yozmasangiz yoki boshqa so'z yozsangiz, TS xato beradi
};

Ichkarida Record — oddiy mapped type (61-dars): { [K in Roles]: boolean }.

3. Nima uchun kerak? (Afzalliklari)

  • Kod hajmini qisqartiradi: har safar murakkab interface yozish o'rniga bitta qatorda type yaratish mumkin.
  • Xatoliklarning oldini oladi: kalitlar union bilan berilsa, obyekt ichiga ortiqcha yoki noto'g'ri kalit qo'shib yuborishdan, shuningdek kerakli kalitni unutib qo'yishdan himoya qiladi.
  • Avto-to'ldirish (autocomplete): IDE (masalan, VS Code) qaysi kalitlar borligini avtomatik chiqarib beradi.