Series: React Router Lesson 30

Splat / wildcard routes — * orqali qolgan URL qismini tutish

React Router'da Splat / Wildcard routes (*): qolgan barcha URL segmentlarini tutib olish, params['*'] sintaksisi, fayl menejerlari, dokumentatsiyalar va 404 sahifalar.

30-dars

Splat / wildcard routes — * orqali qolgan URL qismini tutish

Tasavvur qiling, siz katta logistika markazida xat va posilkalarni saralayapsiz. Saralash punktida har bir shahar va tuman uchun alohida javonlar bor: Samarqand, Buxoro, Andijon. Lekin ba'zi posilkalarda aniq shahar ko‘rsatilmagan yoki ular juda murakkab, chekka manzillarga yuborilayotgan bo‘ladi. Bunday yuklar uchun devorda bitta katta quti turadi va uning ustiga yozilgan: "Qolgan barcha manzillar shu qutiga solinsin!"

React Router’da Splat yoki Wildcard route (yulduzcha * belgisi) aynan mana shu "katta quti" vazifasini bajaradi. U oldindan belgilangan aniq marshrutlarga to‘g‘ri kelmagan yoki URL manzilining qolgan barcha qismlarini (hatto oradagi / slesh belgilari bilan birga) o‘z ichiga yutib olish uchun xizmat qiladi.


Oddiy :param vs Splat * farqi nima?

Bu juda muhim farqdir:

Xususiyat Dinamik parametr (:id) Splat / Wildcard (*)
Sintaksis path="files/:filename" path="files/*"
Slesh (/) chegarasi Faqat bitta segmentni oladi, keyingi / belgisida to‘xtaydi Cheksiz davom etadi, barcha / sleshlarni ham o‘z ichiga oladi
Mos keladigan URL /files/resume.pdf /files/2026/hr/candidates/resume.pdf
O‘qib olish usuli params.filename params['*']
graph TD
    A["URL: /documents/2026/november/resume.pdf"] --> B{"Marshrut turi qanday?"}
    B -->|":id bilan"| C["❌ Mos kelmaydi (chunki sleshlar ko'p)"]
    B -->|"path='documents/*' bilan"| D["✅ Mos keladi! params['*'] = '2026/november/resume.pdf'"]

* Splat qanday o‘qib olinadi?

React Router’da * o‘rniga tushgan qiymatni o‘qib olish uchun ham standart useParams() hook'i ishlatiladi. Faqat parametr nomi sifatida '*' belgisi ko‘rsatiladi:

import { useParams } from 'react-router-dom';

function DocumentViewer() {
  const params = useParams();
  
  // params['*'] orqali yulduzcha o'rnidagi barcha yo'lni olamiz:
  const splatPath = params['*']; 

  return <div>Fayl yo‘li: {splatPath}</div>;
}

TypeScript bilan qat'iy yozish:

const { ['*']: splatPath } = useParams<'*'>();

Splat (*) qayerlarda ishlatiladi?

1. Global 404 (Topilmagan sahifalar)

Bu splat'ning eng mashhur shaklidir. Hech qaysi marshrutga to‘g‘ri kelmagan barcha noaniq URL'larni tutish uchun:

<Routes>
  <Route path="/" element={<Home />} />
  <Route path="/candidates" element={<Candidates />} />
  
  {/* Yuqoridagilarga mos kelmagan barcha sahifalar uchun: */}
  <Route path="*" element={<NotFound404 />} />
</Routes>

2. Fayllar va Hujjatlar menejeri (File Viewer)

Nomzodlar turli xil papkalar ichida hujjatlarini saqlashi mumkin:

  • /dashboard/files/resume.pdf
  • /dashboard/files/diplomas/bachelor/cert.png

Bularning barchasini bitta DocumentViewer komponenti orqali qabul qilish mumkin:

<Route path="/dashboard/files/*" element={<DocumentViewer />} />

3. Dokumentatsiya va Bilimlar bazasi (Docs Hierarchy)

Dasturlash yoki tizim qo‘llanmalarida bo‘limlar cheksiz chuqurlashishi mumkin:
/docs/react/hooks/state/use-state

Splat marshrut butun boshli dokumentatsiya daraxtini bitta komponent orqali dinamik yuklash imkonini beradi.


Amaliy loyiha: Fayllar menejeri va Breadcrumb (Non ushoqlari)

Keling, HRMS tizimida nomzodning istalgan chuqurlikdagi fayllarini ko‘rsatuvchi to‘liq TypeScript komponentini yaratamiz:

1-qadam: Router konfiguratsiyasi (AppRoutes.tsx)

import { Routes, Route } from 'react-router-dom';
import DocumentViewer from './pages/DocumentViewer';

export default function AppRoutes() {
  return (
    <Routes>
      {/* files/ dan keyin kelgan barcha yo'lni * orqali tutamiz */}
      <Route path="/files/*" element={<DocumentViewer />} />
    </Routes>
  );
}

2-qadam: Hujjatlarni ko‘rish komponenti (DocumentViewer.tsx)

import { useParams, Link } from 'react-router-dom';

export default function DocumentViewer() {
  const { ['*']: fullPath } = useParams<'*'>();

  // Agar files/ deb o'zi ochilsa, bo'sh bo'ladi
  const currentPath = fullPath || 'Asosiy katalog';

  // URL yo'lini sleshlar bo'yicha bo'lib, breadcrumb (yo'nalish zanjiri) yasaymiz
  const pathSegments = fullPath ? fullPath.split('/') : [];
  const fileName = pathSegments[pathSegments.length - 1];

  return (
    <div className="max-w-2xl mx-auto p-8 mt-8 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm">
      {/* Breadcrumbs (Yo'l ko'rsatkichi) */}
      <nav className="flex items-center gap-2 text-sm text-slate-500 mb-6">
        <Link to="/files" className="hover:text-indigo-600 font-medium">
          Fayllar
        </Link>
        {pathSegments.map((segment, index) => (
          <span key={index} className="flex items-center gap-2">
            <span>/</span>
            <span className="text-slate-800 font-semibold">{segment}</span>
          </span>
        ))}
      </nav>

      {/* Fayl haqida ma'lumot qutisi */}
      <div className="p-6 bg-slate-50 border border-slate-100 rounded-xl">
        <div className="flex items-center gap-4">
          <div className="w-12 h-12 bg-indigo-100 text-indigo-600 rounded-lg flex items-center justify-center font-bold text-xl">
            📄
          </div>
          <div>
            <h2 className="text-xl font-bold text-slate-800">{fileName || 'Katalog'}</h2>
            <p className="text-sm text-slate-500 font-mono mt-1">
              To‘liq yo‘l: /files/<span className="text-indigo-600 font-semibold">{currentPath}</span>
            </p>
          </div>
        </div>
      </div>

      {/* Sinov uchun tezkor havolalar */}
      <div className="mt-8 pt-6 border-t border-slate-100">
        <h4 className="text-xs uppercase font-bold text-slate-400 mb-3 tracking-wider">
          Sinov uchun namunaviy fayllar:
        </h4>
        <div className="flex flex-col gap-2 text-sm">
          <Link to="/files/resume.pdf" className="text-indigo-600 hover:underline">
            &bull; /files/resume.pdf
          </Link>
          <Link to="/files/certificates/2026/react_cert.png" className="text-indigo-600 hover:underline">
            &bull; /files/certificates/2026/react_cert.png
          </Link>
          <Link to="/files/contracts/tech/senior_dev.docx" className="text-indigo-600 hover:underline">
            &bull; /files/contracts/tech/senior_dev.docx
          </Link>
        </div>
      </div>
    </div>
  );
}

React Router v6 Ranking tizimi va Splat

React Router v6 da yangi Smart Ranking (aqlli tartiblash) algoritmi mavjud.

Agar sizda bir vaqtning o‘zida:

<Route path="/files/new" element={<NewFile />} />
<Route path="/files/*" element={<DocumentViewer />} />

bo‘lsa va foydalanuvchi /files/new manzilini ochsa, React Router birinchi bo‘lib aniqroq (aniq mos keluvchi) <NewFile /> komponentini ochadi! Splat * esa faqat boshqa hech qaysi aniq marshrut mos kelmagandagina ishga tushadi.


Xulosa

  • Splat (*) — sleshlar bilan ajratilgan istalgancha ko‘p sonli segmentlarni bitta umumiy parametr sifatida qamrab oluvchi wildcard vositadir.
  • O‘qib olish uchun useParams() ishlatiladi va uning qiymati params['*'] kaliti orqali olinadi.
  • Asosan 404 xatoliklar, fayl tuzilmalari va ko‘p qavatli dokumentatsiya sahifalarida qo‘llaniladi.