Series: React Router Lesson 58

ErrorElement va useRouteError — Route xatolarini ushlash

React Router Data API'da xatoliklarni boshqarish: errorElement, useRouteError hook'i, isRouteErrorResponse yordamchisi va oq ekran (crash) xavfining oldini olish.

58-dars

ErrorElement va useRouteError — Route xatolarini ushlash

Tasavvur qiling, siz zamonaviy avtomashinada ketayotibsiz va to‘satdan yo‘lda kutilmagan g‘ildirak teshilishi yoki motor nosozligi yuz berdi. Sifatsiz mashinalar shunday paytda birdaniga butunlay to‘xtab qolib xavfli holatni keltirib chiqarishi mumkin. Zamonaviy avtomobillarda esa favqulodda xavfsizlik tizimi va xavfsizlik yostiqchalari (Airbag) ishga tushadi: mashina avariya rejimiga o‘tadi, salondagi chiroqlar yonadi va boshqaruv panelida qayerda nosozlik borligini ko‘rsatuvchi ogohlantirish belgisi paydo bo‘ladi.

Klassik React ilovalarida ham biror komponentda yoki server so‘rovida xatolik chiqsa, butun sahifa oqarib ketardi ("White Screen of Death"). Foydalanuvchi nima bo‘lganini tushunmay, ilovani tark etardi.

React Router Data API arxitekturasi bu muammoni tubdan hal qilish uchun ikkita kuchli vositani taqdim etadi:

  1. errorElement: Xatolik yuz berganda butun ilova qulab tushishining oldini oluvchi va uning o‘rniga chiroyli favqulodda xabar ko‘rsatuvchi komponent.
  2. useRouteError: Aynan qanday xatolik yuz berganini (masalan, 404, 500 yoki tarmoq uzilishi) tahlil qilib, tafsilotlarni o‘qib beruvchi hook.

Xatoliklar qanday ushlanadi? (Error Bubbling)

React Router’da xatoliklarni ushlash xuddi JavaScript’dagi try/catch zanjiri kabi ierarxik tarzda ishlaydi:

flowchart TD
    A["RootLayout (Header + Sidebar)"]
    B["CandidateDetail (/candidates/:id)"]
    C["candidateDetailLoader ichida xatolik: throw new Response('Topilmadi', {status: 404})"]

    C --> D{"CandidateDetail route'da errorElement bormi?"}
    D -- Ha --> E["Faqat CandidateDetail o'rniga ErrorBoundary chiqadi.<br/>Header va Sidebar butun saqlanib qoladi!"]
    D -- Yo'q --> F["Xatolik yuqoriga (Parent) qarab ko'tariladi (Bubbling)"]
    F --> G["RootLayout darajasidagi umumiy errorElement butun sahifani qoplaydi"]

Agar ichki (child) route'da o‘zining errorElementi bo‘lsa, xatolik faqat o‘sha ichki qismda ko‘rinadi. Natijada foydalanuvchi saytning qolgan menyulari (Navbar, Sidebar) orqali boshqa sahifalarga bemalol o‘tib ketaveradi!


1. Professional ErrorBoundary komponenti

Keling, barcha turdagi xatoliklarni (404, 401, 500 yoki oddiy JavaScript xatolarini) farqlay oladigan to‘liq xatolik komponentini quramiz:

// src/components/RouteErrorBoundary.tsx
import { 
  useRouteError, 
  isRouteErrorResponse, 
  Link, 
  useRevalidator 
} from "react-router-dom";

export function RouteErrorBoundary() {
  const error = useRouteError();
  const revalidator = useRevalidator();

  let title = "Kutilmagan xatolik yuz berdi";
  let message = "Ilova ishida nosozlik yuzaga keldi. Iltimos, qaytadan urinib ko'ring.";
  let statusCode = 500;

  // 1. Agar bu React Router'ga xos Response xatoligi bo'lsa (throw new Response)
  if (isRouteErrorResponse(error)) {
    statusCode = error.status;

    if (error.status === 404) {
      title = "Sahifa yoki ma'lumot topilmadi (404)";
      message = error.data?.message || error.data || "Siz qidirayotgan sahifa yoki nomzod mavjud emas.";
    } else if (error.status === 401) {
      title = "Kirish taqiqlangan (401)";
      message = "Ushbu ma'lumotni ko'rish uchun profilingizga kirishingiz lozim.";
    } else if (error.status === 503) {
      title = "Xizmat vaqtincha ishlamayapti (503)";
      message = "Serverda ta'mirlash ishlari olib borilmoqda.";
    } else {
      title = `Xatolik kodi: ${error.status}`;
      message = error.statusText;
    }
  } 
  // 2. Agar bu oddiy JavaScript / Error obyekt bo'lsa (throw new Error)
  else if (error instanceof Error) {
    message = error.message;
  }

  return (
    <div
      style={{
        maxWidth: "540px",
        margin: "60px auto",
        padding: "32px",
        textAlign: "center",
        background: "#fff",
        borderRadius: "12px",
        boxShadow: "0 4px 20px rgba(0,0,0,0.08)",
        border: "1px solid #fee2e2",
      }}
    >
      <div style={{ fontSize: "56px", fontWeight: "bold", color: "#ef4444", marginBottom: "8px" }}>
        {statusCode}
      </div>

      <h2 style={{ fontSize: "22px", color: "#1f2937", marginBottom: "12px" }}>
        {title} 🚧
      </h2>

      <p style={{ color: "#6b7280", fontSize: "15px", lineHeight: "1.6", marginBottom: "24px" }}>
        {message}
      </p>

      <div style={{ display: "flex", gap: "12px", justifyContent: "center" }}>
        <button
          onClick={() => revalidator.revalidate()}
          disabled={revalidator.state === "loading"}
          style={{
            padding: "10px 18px",
            background: "#f3f4f6",
            border: "1px solid #d1d5db",
            borderRadius: "6px",
            fontWeight: 600,
            cursor: "pointer",
          }}
        >
          {revalidator.state === "loading" ? "Tekshirilmoqda..." : "🔄 Qaytadan urinish"}
        </button>

        <Link
          to="/dashboard/candidates"
          style={{
            padding: "10px 18px",
            background: "#2563eb",
            color: "#fff",
            textDecoration: "none",
            borderRadius: "6px",
            fontWeight: 600,
            display: "inline-block",
          }}
        >
          ⬅️ Nomzodlar ro'yxatiga qaytish
        </Link>
      </div>
    </div>
  );
}

export default RouteErrorBoundary;

2. Loader ichida xatolik tashlash: throw new Response

Agar serverdan qidirilayotgan nomzod topilmasa, biz shunchaki bo‘sh qiymat qaytarmaymiz, balki standart Web API Response xatosini tashlaymiz:

// src/pages/CandidateDetail.tsx
import { type LoaderFunctionArgs } from "react-router-dom";

export async function candidateDetailLoader({ params }: LoaderFunctionArgs) {
  const { id } = params;
  const res = await fetch(`https://api.hr-dashboard.uz/candidates/${id}`);

  if (!res.ok) {
    if (res.status === 404) {
      // 404 xatosini aniq tushuntirish bilan tashlaymiz
      throw new Response("Kechirasiz, bunday ID raqamli nomzod bazadan topilmadi.", {
        status: 404,
      });
    }

    // Boshqa server xatoliklari uchun
    throw new Response("Serverdan javob olishda muammo yuzaga keldi.", {
      status: res.status,
    });
  }

  return res.json();
}

3. Marshrutlarga ulash: Lokal va Global himoya

Eng optimal amaliyot — har bir muhim sahifaga o‘zining errorElementini qo‘yish, eng yuqori Root marshrutiga esa umumiy zaxira xatolik oynasini ulashdir:

// src/routes.tsx
import { createBrowserRouter } from "react-router-dom";
import RootLayout from "./layouts/RootLayout";
import CandidateDetail, { candidateDetailLoader } from "./pages/CandidateDetail";
import CandidatesList, { candidatesLoader } from "./pages/CandidatesList";
import RouteErrorBoundary from "./components/RouteErrorBoundary";

export const router = createBrowserRouter([
  {
    path: "/",
    element: <RootLayout />,
    errorElement: <RouteErrorBoundary />, // 1. GLOBAL XATOLIK HIMOYaSI
    children: [
      {
        path: "dashboard/candidates",
        element: <CandidatesList />,
        loader: candidatesLoader,
      },
      {
        path: "dashboard/candidates/:id",
        element: <CandidateDetail />,
        loader: candidateDetailLoader,
        errorElement: <RouteErrorBoundary />, // 2. LOKAL XATOLIK HIMOYaSI (Navbar saqlanib qoladi!)
      },
    ],
  },
]);

Nima uchun bu juda muhim?

  1. "Oq ekran" (White Screen of Death) to‘liq bartaraf etiladi: Xatolik yuz berganda ilova qotib qolmaydi, foydalanuvchiga nima bo‘lgani ochiq tushuntiriladi.
  2. Lokal izolatsiya: Ichki sahifadagi xatolik butun boshli saytni sindirmaydi. Foydalanuvchi tepada turgan menyu orqali boshqa sahifalarda bemalol ishlashni davom ettira oladi.
  3. isRouteErrorResponse quvvati: TypeScript bilan to‘liq moslashgan holda 404, 401, 500 kabi turli xil HTTP javoblarni bitta joyda chiroyli ajratib ko‘rsatish mumkin.

useActionData xatosi va errorElement xatosi farqi

Xususiyat useActionData (Validatsiya xatosi) errorElement (Marshrut xatosi)
Qanday hosil bo‘ladi? Action ichidan return { error: "..." } throw new Response(...) yoki throw new Error(...)
Ilova holati Sahifa odatdagidek ochiq turadi, formadagi input qizil bo‘ladi Komponent bekor qilinib, o‘rniga favqulodda oyna chiqadi
Qachon ishlatiladi? Kutilgan, foydalanuvchi to‘g‘rilashi mumkin bo‘lgan xatolar (masalan: qisqa parol) Halokatli xatolar (404 Not Found, 500 Crash, tarmoq uzilishi)

Xulosa

  • errorElement marshrutlar ichidagi nosozliklarni ushlab, ilovaning qulashiga yo‘l qo‘ymaydigan xavfsizlik qalqonidir.
  • useRouteError() va isRouteErrorResponse() juftligi xatolik turini aniqlab, 404, 401 va 500 xatolariga mos keladigan professional UI yaratishga xizmat qiladi.
  • Ichki route'larga lokal errorElement biriktirish orqali foydalanuvchi uchun saytning asosiy navigatsiyasini saqlab qolish eng to‘g‘ri arxitekturaviy yondashuvdir.