Series: React Basics Lesson 25

Callback props — Bola komponentdan ota komponentga hodisa haqida xabar berish

React'da callback props orqali boladan otaga xabar uzatish, TypeScript'da funksiya tipi va telefon qo'ng'irog'i analogiyasi.

25-dars

Callback props — Bola komponentdan ota komponentga hodisa haqida xabar berish

React'da ma'lumotlar doimo yuqoridan pastga (ota komponentdan bola komponentga) qarab oqishini oldingi darslarda ko'rib chiqdik. Lekin hayotda teskari aloqa ham kerak bo'ladi: masalan, bola komponent ichidagi tugma bosilsa, ota komponent bu haqda qanday qilib xabar topishi mumkin?

Mana shu muammoni hal qilish uchun Callback props ishlatiladi.

Callback props o'zi nima?

Callback prop — bu ota komponent tomonidan yaratilib, bola komponentga prop sifatida uzatiladigan funksiya.

  • Bola komponent o'zicha to'g'ridan-to'g'ri ota komponentning ma'lumotlarini o'zgartira olmaydi.
  • Buning o'rniga, bola komponent ota berib yuborgan funksiyani (callback) kerakli paytda chaqiradi va shu orqali ota komponentga: "Menda mana bunday voqea sodir bo'ldi" deb xabar beradi.

Kodda qanday ko'rinadi?

Keling, bola komponentdagi tugma bosilganda ota komponentdagi xabarni o'zgartiradigan misolni ko'ramiz:

import { useState } from 'react';

// 1. Bola komponent (otadan kelgan funksiyani qabul qiladi)
type ChildButtonProps = {
  onActionClick: () => void; // Funksiya tipidagi prop (Callback)
};

function ChildButton({ onActionClick }: ChildButtonProps) {
  return (
    <div style={{ marginTop: '10px' }}>
      {/* Tugma bosilganda otadan kelgan funksiya ishga tushadi */}
      <button 
        onClick={onActionClick}
        style={{ padding: '8px 16px', backgroundColor: '#10b981', color: 'white', border: 'none', borderRadius: '4px', cursor: 'pointer' }}
      >
        Otaga xabar berish
      </button>
    </div>
  );
}

// 2. Ota komponent
function ParentComponent() {
  const [status, setStatus] = useState("Hali xabar kelmadi");

  // Bola bajarishi kerak bo'lgan vazifa (callback funksiya)
  const handleNotification = () => {
    setStatus("✅ Boladan muvaffaqiyatli xabar keldi!");
  };

  return (
    <div style={{ padding: '16px', border: '1px solid #e2e8f0', borderRadius: '8px', maxWidth: '400px' }}>
      <h3>Ota komponent</h3>
      <p>Holat: <strong>{status}</strong></p>
      
      {/* Funksiyani prop sifatida bolaga uzatamiz */}
      <ChildButton onActionClick={handleNotification} />
    </div>
  );
}

Real hayotiy misol: Farzand va ota-ona telefon qo'ng'irog'i

  • Farzand (Bola komponent) maktabga borib keldi. U ota-onasining ishlarini o'zi bajarolmaydi, lekin maktabdan qaytgach ota-onasiga telefon qilib (callback funksiya): "Men maktabdan uyga keldim" deb xabar beradi.
  • Ota-ona (Ota komponent) bu qo'ng'iroqni eshitib, o'zining rejasini o'zgartiradi (masalan, ovqat tayyorlashni boshlaydi). React'dagi callback props ham xuddi shunday: bola ota bergan "telefon raqami" (funksiya) orqali otaga signal beradi.