Callback props — Bola komponentdan ota komponentga hodisa haqida xabar berish
React'da callback props orqali boladan otaga xabar uzatish, TypeScript'da funksiya tipi va telefon qo'ng'irog'i analogiyasi.
25-dars
Callback props — Bola komponentdan ota komponentga hodisa haqida xabar berish
React'da ma'lumotlar doimo yuqoridan pastga (ota komponentdan bola komponentga) qarab oqishini oldingi darslarda ko'rib chiqdik. Lekin hayotda teskari aloqa ham kerak bo'ladi: masalan, bola komponent ichidagi tugma bosilsa, ota komponent bu haqda qanday qilib xabar topishi mumkin?
Mana shu muammoni hal qilish uchun Callback props ishlatiladi.
Callback props o'zi nima?
Callback prop — bu ota komponent tomonidan yaratilib, bola komponentga prop sifatida uzatiladigan funksiya.
- Bola komponent o'zicha to'g'ridan-to'g'ri ota komponentning ma'lumotlarini o'zgartira olmaydi.
- Buning o'rniga, bola komponent ota berib yuborgan funksiyani (callback) kerakli paytda chaqiradi va shu orqali ota komponentga: "Menda mana bunday voqea sodir bo'ldi" deb xabar beradi.
Kodda qanday ko'rinadi?
Keling, bola komponentdagi tugma bosilganda ota komponentdagi xabarni o'zgartiradigan misolni ko'ramiz:
import { useState } from 'react';
// 1. Bola komponent (otadan kelgan funksiyani qabul qiladi)
type ChildButtonProps = {
onActionClick: () => void; // Funksiya tipidagi prop (Callback)
};
function ChildButton({ onActionClick }: ChildButtonProps) {
return (
<div style={{ marginTop: '10px' }}>
{/* Tugma bosilganda otadan kelgan funksiya ishga tushadi */}
<button
onClick={onActionClick}
style={{ padding: '8px 16px', backgroundColor: '#10b981', color: 'white', border: 'none', borderRadius: '4px', cursor: 'pointer' }}
>
Otaga xabar berish
</button>
</div>
);
}
// 2. Ota komponent
function ParentComponent() {
const [status, setStatus] = useState("Hali xabar kelmadi");
// Bola bajarishi kerak bo'lgan vazifa (callback funksiya)
const handleNotification = () => {
setStatus("✅ Boladan muvaffaqiyatli xabar keldi!");
};
return (
<div style={{ padding: '16px', border: '1px solid #e2e8f0', borderRadius: '8px', maxWidth: '400px' }}>
<h3>Ota komponent</h3>
<p>Holat: <strong>{status}</strong></p>
{/* Funksiyani prop sifatida bolaga uzatamiz */}
<ChildButton onActionClick={handleNotification} />
</div>
);
}
Real hayotiy misol: Farzand va ota-ona telefon qo'ng'irog'i
- Farzand (Bola komponent) maktabga borib keldi. U ota-onasining ishlarini o'zi bajarolmaydi, lekin maktabdan qaytgach ota-onasiga telefon qilib (callback funksiya): "Men maktabdan uyga keldim" deb xabar beradi.
- Ota-ona (Ota komponent) bu qo'ng'iroqni eshitib, o'zining rejasini o'zgartiradi (masalan, ovqat tayyorlashni boshlaydi). React'dagi callback props ham xuddi shunday: bola ota bergan "telefon raqami" (funksiya) orqali otaga signal beradi.