Seriya: React Router Dars 49

Loader params va request — Loader ichidagi URL va HTTP request ma'lumotlari

React Router loader funksiyasining params va request argumentlari: dinamik URL parametrlari, new URL(request.url) bilan query parametrlar, signal (AbortController) va HTTP konteksti.

49-dars

Loader params va request — Loader ichidagi URL va HTTP request ma'lumotlari

Tasavvur qiling, kurer sizning eshigingiz oldiga maxsus buyurtma olib keldi. Kurerning qo‘lida ikkita muhim ma'lumot bor:

  1. Konvert ustidagi xona raqami (params): Masalan, "42-ofis". Bu — URL manzilidagi dinamik o‘zgaruvchilar (:id, :tab).
  2. Kurerning yo‘l varaqasi va ko‘rsatmalari (request): Unda "Shoshilinch yetkazilsinmi?", "Mijoz qaysi rejimni tanlagan?", "Agar bekor qilinsa nima qilinsin?" kabi qo‘shimcha ma'lumotlar bor. Bu — standart HTTP so‘rovi (URL, query parametrlar, so‘rovni to‘xtatish signali).

React Router’dagi loader funksiyasi chaqirilganda, u shunchaki quruq ishlamaydi. Router unga barcha kerakli ma'lumotlarni o‘z ichiga olgan bitta umumiy obyektni uzatadi: { params, request }.

sequenceDiagram
    autonumber
    actor User as Foydalanuvchi
    participant Router as React Router
    participant Loader as candidateLoader({ params, request })
    participant API as Backend Server

    User->>Router: Havolaga o'tdi: /candidates/42?mode=full
    Router->>Router: URL'dan params={id: "42"} va Request obyektini shakllantiradi
    Router->>Loader: loader({ params, request }) chaqiriladi
    Loader->>Loader: new URL(request.url) orqali "?mode=full" o'qiladi
    Loader->>API: fetch('/candidates/42?mode=full', { signal: request.signal })
    API-->>Loader: JSON ma'lumot
    Loader-->>Router: Ma'lumot tayyor
    Router->>User: Sahifa to'liq ma'lumot bilan ochiladi

1. params nima va undan qanday foydalaniladi?

params — bu yo‘l shablonidagi (path pattern) barcha dinamik segmentlarni o‘z ichiga olgan oddiy JavaScript obyektidir.

Agar sizning marshrutingiz quyidagicha belgilangan bo‘lsa:

{
  path: "/dashboard/candidates/:id",
  loader: candidateDetailLoader,
  element: <CandidateDetail />
}

U holda foydalanuvchi /dashboard/candidates/42 manziliga kirganda, loader ichida:

params.id === "42"

qiymati mavjud bo‘ladi.

[!NOTE] params ichidagi barcha qiymatlar har doim string turida keladi. Agar ID raqam bo‘lsa va backendga son ko‘rinishida kerak bo‘lsa, uni Number(params.id) qilib o‘zgartirishingiz mumkin.


2. request nima va undan nima olinadi?

request — bu brauzerning standart Fetch API Request obyektidir.

React Router bu obyektni har bir navigatsiya jarayonida avtomatik yaratadi. Uning yordamida quyidagi 3 ta eng muhim imkoniyatga ega bo‘lasiz:

A) To‘liq URL va Query parametrlarni (?search=...) o‘qish

request.url to‘liq URL manzilini matn ko‘rinishida saqlaydi (masalan: http://localhost:5173/dashboard/candidates/42?mode=full&lang=uz).

Query parametrlarni osonlik bilan ajratib olish uchun standart new URL(request.url) konstruktoridan foydalanamiz:

const url = new URL(request.url);
const mode = url.searchParams.get("mode"); // "full" yoki null
const lang = url.searchParams.get("lang"); // "uz" yoki null

B) So‘rovni bekor qilish: request.signal (AbortController)

Foydalanuvchi biror sahifaga o‘tishni bosdi, lekin server javob berguncha sabri chidamay boshqa sahifaga bosib yubordi.

Oldingi useEffect usulida eski so‘rov serverdan kelaverib xotirani band qilardi (Race Condition). React Router’dagi request.signal esa foydalanuvchi boshqa yo‘lga o‘tib ketishi bilanoq fetch so‘rovini darhol bekor qiladi!

const response = await fetch(`https://api.example.com/candidates/${id}`, {
  signal: request.signal, // Foydalanuvchi ketib qolsa, so'rov darhol to'xtatiladi!
});

C) Sarlavhalar: request.headers

Ba'zida serverdan ma'lumot olayotganda foydalanuvchining tili, cookie yoki maxsus brauzer sarlavhalarini tekshirish kerak bo‘ladi. request.headers orqali ularni to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘qish mumkin.


3. To'liq amaliy kod: TypeScript bilan amalga oshirish

Keling, nomzodning ma'lumotlarini ID va Query parametrlar (?mode=full) asosida yuklaydigan to‘liq sahifani quramiz.

// src/pages/CandidateDetail.tsx
import { useLoaderData, type LoaderFunctionArgs } from "react-router-dom";

// 1. Ma'lumot turlari
export interface Candidate {
  id: string;
  name: string;
  position: string;
  experience: number;
  salaryExpectation?: string;
  interviewNotes?: string[];
}

// 2. Loader funksiyasi (LoaderFunctionArgs yordamida tiplashtirilgan)
export async function candidateDetailLoader({ params, request }: LoaderFunctionArgs) {
  // A) PARAMS: URL'dagi dinamik ID ni olamiz
  const { id } = params;

  if (!id) {
    throw new Response("Nomzod ID ko'rsatilmadi", { status: 400 });
  }

  // B) REQUEST: URL va Query parametrlarni ajratib olamiz
  const url = new URL(request.url);
  const mode = url.searchParams.get("mode") || "normal"; // "full" yoki "normal"

  // C) Serverga so'rov: signal uzatish bilan birga
  const response = await fetch(
    `https://api.dashboard.uz/candidates/${id}?mode=${mode}`,
    { signal: request.signal }
  );

  if (!response.ok) {
    if (response.status === 404) {
      throw new Response("Bunday nomzod topilmadi", { status: 404 });
    }
    throw new Response("Server xatosi yuz berdi", { status: 500 });
  }

  const data: Candidate = await response.json();
  return { candidate: data, currentMode: mode };
}

// 3. UI Komponent
export function CandidateDetail() {
  const { candidate, currentMode } = useLoaderData() as {
    candidate: Candidate;
    currentMode: string;
  };

  return (
    <div className="candidate-detail-wrapper" style={{ padding: "24px" }}>
      <h2>Nomzod: {candidate.name}</h2>
      <p><strong>Mutaxassisligi:</strong> {candidate.position}</p>
      <p><strong>Tajribasi:</strong> {candidate.experience} yil</p>

      {currentMode === "full" && (
        <div style={{ marginTop: "16px", padding: "12px", background: "#f0fdf4", borderRadius: "8px" }}>
          <h4>Kengaytirilgan rejim ma'lumotlari:</h4>
          <p>Kutilayotgan oylik: {candidate.salaryExpectation || "Ko'rsatilmagan"}</p>
          <h5>Suhbat qaydlari:</h5>
          <ul>
            {candidate.interviewNotes?.map((note, index) => (
              <li key={index}>{note}</li>
            ))}
          </ul>
        </div>
      )}

      <p style={{ marginTop: "20px", color: "#0284c7" }}>
        ✨ Loader URL'dagi <code>:id</code> parametrini va <code>?mode={currentMode}</code> query parametrini sahifa ochilishidan oldin yuklab keldi!
      </p>
    </div>
  );
}

export default CandidateDetail;

4. Marshrutga ulash (createBrowserRouter)

Ushbu loader va komponentni router sozlamasiga ulaymiz:

// src/routes.tsx
import { createBrowserRouter } from "react-router-dom";
import CandidateDetail, { candidateDetailLoader } from "./pages/CandidateDetail";
import { ErrorBoundary } from "./components/ErrorBoundary";

export const router = createBrowserRouter([
  {
    path: "/dashboard/candidates/:id",
    element: <CandidateDetail />,
    loader: candidateDetailLoader,
    errorElement: <ErrorBoundary />
  }
]);

Nima uchun bu juda kuchli arxitektura?

Oldingi usulda (useEffect + useParams + useSearchParams) biz komponent ichida nimalar qilishimiz kerak edi?

// ❌ ESKI USUL (Komponent ichidagi chalkashlik)
function OldCandidateDetail() {
  const { id } = useParams();
  const [searchParams] = useSearchParams();
  const [data, setData] = useState(null);
  const [loading, setLoading] = useState(true);

  useEffect(() => {
    const controller = new AbortController();
    fetch(`/api/candidates/${id}?mode=${searchParams.get("mode")}`, {
      signal: controller.signal
    })
      .then(res => res.json())
      .then(d => { setData(d); setLoading(false); });

    return () => controller.abort(); // Qo'lda tozalash kerak
  }, [id, searchParams]);

  if (loading) return <div>Yuklanmoqda...</div>;
  // ...
}

Yangi usulning afzalliklari:

  1. To‘liq nazorat: Komponent render bo‘lishidan oldinroq serverga qanday parametrlar, qaysi ID va qanday rejimda murojaat qilish kerakligini oldindan hal qilib olasiz.
  2. Komponentning yengilligi: Komponent ichida na useParams, na useSearchParams va na useEffect yozishga hojat qoladi.
  3. Avtomatik Abort (Race condition yo‘qolishi): request.signal tufayli eskirgan yoki foydalanuvchi boshqa sahifaga o‘tib ketgandagi so‘rovlar avtomatik to‘xtatiladi.

Xulosa

  • params — URL'dagi dinamik shablon segmentlarini (:id, :slug) tutib olish uchun javobgar.
  • request — standart Web API Request obyekti bo‘lib, to‘liq URL, query parametrlar (request.url), so‘rovni to‘xtatish signali (request.signal) va HTTP sarlavhalarini beradi.
  • Bu ikki vosita birgalikda ma'lumotlarni komponentga yetib kelishidan oldin to‘liq filtrlash, sozlash va xavfsiz yuklash imkonini taqdim etadi.