Seriya: Axios Dars 5

Axios API — Axios instance va asosiy metodlar

Axios instance yaratish (axios.create), asosiy HTTP metodlar (GET, POST, PUT, PATCH, DELETE), params bilan ishlash va TypeScript generiklari.

5-dars

Axios API — Axios instance va asosiy metodlar

Katta hajmli React ilovalarida hech qachon global axios obyektining o'zidan to'g'ridan-to'g'ri foydalanilmaydi. Buning o'rniga har bir loyiha uchun maxsus Instance (nusxa) yaratiladi.

1. Axios Instance nima va u qanday yaratiladi?

axios.create() funksiyasi yordamida o'zimizning shaxsiy "so'rovchi"mizni yasaymiz. Unga umumiy sozlamalarni berib qo'ysak, barcha so'rovlar shu qoidalar asosida ishlaydi.

import axios, { AxiosInstance } from 'axios';

// Shaxsiy instance yaratamiz
export const apiClient: AxiosInstance = axios.create({
  baseURL: 'https://api.example.com/v1', // Barcha so'rovlar uchun umumiy manzil
  timeout: 15000,                      // 15 soniyadan oshsa vaqtni to'xtatish
  headers: {
    'Content-Type': 'application/json',
    'Accept': 'application/json',
  },
});

2. Asosiy HTTP metodlar va ularning TypeScript'dagi ishlatilishi

Axios bir nechta qulay qisqartma metodlarni (convenience methods) taqdim etadi. Keling, har birini real misolda ko'rib chiqamiz.

A. GET so'rovi (Ma'lumotlarni o'qish / olish)

GET so'rovida agar URL'ga query parametrlarni (?search=react&page=1) qo'shish kerak bo'lsa, uni qo'lda yozmasdan params obyekti orqali berish qulayroq.

interface Post {
  id: number;
  title: string;
  body: string;
}

// Postlarni olish (Query parametrlar bilan: /posts?userId=1)
export const fetchUserPosts = async (userId: number): Promise<Post[]> => {
  // api.get<JavobTuri>(url, { params })
  const response = await apiClient.get<Post[]>('/posts', {
    params: { userId }, // Axios buni avtomatik ?userId=... qilib ulaydi
  });
  
  return response.data; // Ma'lumot aniq Post[] turida qaytadi
};

B. POST so'rovi (Yangi ma'lumot qo'shish)

POST so'rovida ikkinchi argument sifatida yuboriladigan ma'lumot (payload/body) beriladi.

interface NewPostData {
  title: string;
  body: string;
  userId: number;
}

// Yangi post yaratish
export const createPost = async (postData: NewPostData): Promise<Post> => {
  // apiClient.post<QaytuvchiTuri>(url, yuboriladiganData, config)
  const response = await apiClient.post<Post>('/posts', postData);
  
  return response.data; // Server yaratilgan postni qaytaradi
};

C. PUT / PATCH so'rovi (Ma'lumotni yangilash)

  • PUT — obyektni to'liq almashtiradi.
  • PATCH — obyektning faqat bitta yoki bir nechta qismini o'zgartiradi.
interface UpdatePostData {
  title?: string;
  body?: string;
}

// Postni qisman yangilash (PATCH)
export const updatePost = async (id: number, partialData: UpdatePostData): Promise<Post> => {
  const response = await apiClient.patch<Post>(`/posts/${id}`, partialData);
  return response.data;
};

D. DELETE so'rovi (Ma'lumotni o'chirish)

Odatda DELETE so'rovlari ma'lum bir ID bo'yicha amalga oshiriladi.

// Postni o'chirish
export const deletePost = async (id: number): Promise<void> => {
  // Odatda o'chirish so'rovlari bo'sh javob yoki status qaytaradi
  await apiClient.delete(`/posts/${id}`);
};

3. Universal axios(config) usuli

Ba'zida barcha parametrlarni (metod, url, data, headers) bitta obyekt ichida berish qulayroq bo'ladi. Axios buni ham qo'llab-quvvatlaydi:

const sendCustomRequest = async () => {
  const response = await apiClient({
    method: 'post',
    url: '/posts',
    data: {
      title: 'Salom Dunyo',
      body: 'Axios arxitekturasi',
      userId: 1,
    },
    headers: {
      'X-Custom-Header': 'my-value',
    },
  });

  console.log(response.data);
};

Xulosa

  • axios.create() — ilovangiz uchun asosiy sozlamalarni markazlashtiradi.
  • params — query string (?key=value) yasash uchun ishlatiladi.
  • Generiklar (<Post[]>) — TypeScript orqali keladigan ma'lumotni qat'iy nazorat qilishni ta'minlaydi.